Słowacja

Najważniejsze ustawy i Dobre praktyki w przeciwdziałaniu antysemityzmowi i antycyganizmowi na SŁOWACJI

strategia na rzecz równości, integracji i partycypacji Romów (2021–2030)

Strategia jest długoterminowym dokumentem rządu słowackiego, koordynowanym przez Urząd Pełnomocnika Rządu Republiki Słowackiej ds. Społeczności Romskich. Jej celem jest zwiększenie równości, integracji społecznej i partycypacji Romów poprzez działania w obszarach edukacji, zatrudnienia, zdrowia i mieszkalnictwa, przy jednoczesnym wzmacnianiu ochrony przed dyskryminacją oraz przeciwdziałaniu antyromskiemu rasizmowi (antycyganizmowi).

Strategia jest wdrażana za pośrednictwem wieloletnich planów działań określających konkretne zadania, wskaźniki oraz instytucje odpowiedzialne za ich realizację. Przewiduje m.in. działania na rzecz przeciwdziałania antycyganizmowi, prowadzenie kampanii informacyjnych oraz poprawę dostępu Romów do edukacji, zatrudnienia, opieki zdrowotnej i odpowiednich warunków mieszkaniowych.

Czytaj więcej

Komitet ds. zapobiegania i eliminowania rasizmu, ksenofobii, antysemityzmu i innych form nietolerancji (2012)

Komitet jest stałym komitetem Rady Rządu Republiki Słowackiej ds. Praw Człowieka, Mniejszości Narodowych i Równości Płci. Stanowi forum współpracy przedstawicieli administracji publicznej, organów ścigania, ekspertów oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego w zakresie przeciwdziałania rasizmowi, ksenofobii, antysemityzmowi i innym formom nietolerancji.

Do jego zadań należy monitorowanie zjawisk związanych z rasizmem i nietolerancją, analiza incydentów motywowanych nienawiścią, opiniowanie projektów dokumentów strategicznych i aktów prawnych, opracowywanie rekomendacji dla organów administracji publicznej oraz wspieranie współpracy między instytucjami państwowymi a organizacjami społeczeństwa obywatelskiego.

Dobre praktyki społeczeństwa obywatelskiego w przeciwdziałaniu antysemityzmowi i antycyganizmowi

Na Słowacji funkcjonuje szeroki zakres inicjatyw społeczeństwa obywatelskiego ukierunkowanych na przeciwdziałanie antysemityzmowi, antycyganizmowi oraz innym formom dyskryminacji. Obejmują one działania edukacyjne, kampanie społeczne, inicjatywy rzecznicze, programy wykorzystujące storytelling, szkolenia oraz projekty wspierające osoby doświadczające przestępstw z nienawiści. Część z nich powstała jako wyspecjalizowane instytucje, takie jak Muzeum Holokaustu w Seredi, natomiast inne funkcjonują jako sieci współpracy organizacji i edukatorów, jak inicjatywa Bez Hejtu, wspierająca przeciwdziałanie mowie nienawiści w środowisku szkolnym.

Istotnym elementem tych działań jest wsparcie ofiar przestępstw z nienawiści. Od stycznia 2022 r. Liga Praw Człowieka (Liga za ľudské práva) realizuje projekt SalamSK, w ramach którego zapewnia akredytowaną pomoc prawną, społeczną i psychologiczną osobom pokrzywdzonym przestępstwami z nienawiści. Projekt obejmuje w szczególności wsparcie cudzoziemców, uchodźców i migrantów doświadczających przemocy lub gróźb motywowanych nienawiścią na tle rasowym, etnicznym lub religijnym. Coraz większą rolę odgrywają również inicjatywy realizowane w środowisku cyfrowym. Przykładem jest projekt Together Against Antigypsyism Online (TAAO), którego celem jest przeciwdziałanie antycyganizmowi w internecie poprzez zmianę narracji dotyczącej społeczności romskich i sinti oraz promowanie pozytywnych przekazów.

Monitorowanie i ewaluacja polityk oraz inicjatyw

Monitorowanie i ewaluacja polityk publicznych oraz inicjatyw w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji opierają się na regularnym raportowaniu postępów we wdrażaniu działań, analizie wskaźników, publikacji sprawozdań oraz uwzględnianiu opinii zainteresowanych stron. Realizacja Narodowej strategii na rzecz równości, integracji i partycypacji Romów podlega systematycznemu monitorowaniu za pomocą planów działań i okresowych raportów, przy czym istotnym elementem procesu są konsultacje z przedstawicielami społeczności romskiej. Z kolei wdrażanie Koncepcji zapobiegania i zwalczania radykalizacji i ekstremizmu do 2028 r. jest oceniane na podstawie realizacji zaplanowanych działań oraz wskaźników odnoszących się m.in. do rozwoju działań prewencyjnych i poziomu świadomości społecznej. Dodatkową funkcję monitorującą pełni Komitet ds. Zapobiegania i Eliminowania Rasizmu, Ksenofobii, Antysemityzmu i Innych Form Nietolerancji, który analizuje postępy we wdrażaniu polityk publicznych oraz przedstawia rekomendacje właściwym organom administracji.

Ocena skuteczności polityk i programów

Ocena skuteczności działań prowadzonych na Słowacji opiera się przede wszystkim na analizie stopnia realizacji przyjętych strategii i planów działań oraz monitorowaniu osiągania wyznaczonych wskaźników. Komitet ds. Zapobiegania i Eliminowania Rasizmu, Ksenofobii, Antysemityzmu i Innych Form Nietolerancji ocenia skuteczność podejmowanych działań poprzez monitorowanie wdrażania swoich rekomendacji oraz przedstawianie okresowych sprawozdań Radzie Rządu Republiki Słowackiej ds. Praw Człowieka, Mniejszości Narodowych i Równości Płci. Narodowa strategia na rzecz równości, integracji i partycypacji Romów jest oceniana na podstawie okresowych raportów z realizacji oraz postępów w osiąganiu celów w takich obszarach jak edukacja, zatrudnienie, zdrowie i mieszkalnictwo, z udziałem przedstawicieli społeczności romskiej. Natomiast Koncepcja zapobiegania i zwalczania radykalizacji i ekstremizmu do 2028 r. przewiduje bieżące monitorowanie realizacji działań przez właściwe instytucje oraz ocenę stopnia wykonania założonych zadań. Ze względu na długoterminowy charakter tych dokumentów nie są jeszcze dostępne kompleksowe wyniki pozwalające na ocenę ich wpływu na poziom przestępstw z nienawiści, poczucie bezpieczeństwa czy trwałe ograniczenie zjawiska dyskryminacji.