ODKRYJ ŹRÓDŁA ANTYSEMITYZMU I ANTYCYGANIZMU W EUROPIE ŚRODKOWEJ.

Interaktywna oś czasu podzielona jest na cztery okresy historyczne i umożliwia poruszanie się w czasie poprzez przewijanie lub przejście do konkretnego okresu, filtrowanie wydarzeń według kraju oraz wyświetlanie krótkich opisów po najechaniu kursorem na dane wydarzenie. Wybrane wpisy zawierają bardziej szczegółowy kontekst historyczny.

Incydenty
Kraje

1939 – 1945

Czasy wojny i ludobójstwa

162 incydenty

Odkryj epokę

1945 – 1989

Czas autorytaryzmu

125 incydentów

Odkryj epokę

1989 – 2004

Czas demokratyzacji

140 incydentów

Odkryj epokę

2004 – 2024

Unia Europejska

151 incydentów

Odkryj epokę

ODKRYJ PRZESZŁOŚĆ

2004 – 2024

Unia Europejska

W latach 2004–2024 antysemityzm i antycyganizm w Europie Środkowej nie zanikły mimo integracji z Unią Europejską lecz przybrały nowe formy. Otwarta przemoc coraz częściej ustępowała miejsca upolitycznionemu językowi nienawiści, dyskryminacji instytucjonalnej oraz wrogości szerzonej w Internecie. Choć rozwijano ramy prawne i strategie integracyjne, niewystarczające egzekwowanie przepisów sprzyjało normalizacji teorii spiskowych, rewizjonizmu historycznego i narracji opartych na odpowiedzialności zbiorowej, podsycanych przez środowiska skrajnej prawicy, populistycznych polityków oraz sieci internetowe. Społeczności żydowskie i romskie nadal doświadczały ataków na miejsca pamięci, segregacji mieszkaniowej i edukacyjnej, nadużyć ze strony policji oraz ponownego obarczania winą za sytuację w czasie kryzysów takich jak migracje, pandemia COVID-19 czy konflikty zbrojne. Zjawiska te ujawniły utrzymującą się przepaść między formalnymi deklaracjami równości a codziennym doświadczeniem dyskryminacji.

2024

Przyjęcie węgierskiej Narodowej strategii przeciwko antysemityzmowi

Antysemityzm • Węgry
Czerwiec

Próba podpalenia synagogi Nożyków

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Rozszerzenie kampanii na rzecz warunków mieszkaniowych w Bańskiej Bystrzycy

Antycyganizm • Słowacja
Luty

Próba podpalenia synagogi w Brnie

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Zbezczeszczenie pomnika Holokaustu w Bratysławie

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

2023

Groźba zamachu bombowego na Sejm

Antysemityzm • Polska
Grudzień

Atak na menorę chanukową w parlamencie

Antysemityzm • Polska
Grudzień

Demonstracja antyizraelska w Warszawie

Antysemityzm • Polska
Październik

Zastraszenie w Polgárze (komitat Hajdú-Bihar)

Antycyganizm • Węgry
Wrzesień

Zawiadomienia karne przeciwko antyromskiej mowie nienawiści online na Słowacji

Antycyganizm • Słowacja
Wrzesień

Antyromska demonstracja pod więzieniem przy ulicy Venyige

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

ONZ krytykuje Słowację za prawa Romów

Antycyganizm • Słowacja
Sierpień

Dystrybucja antysemickich ulotek

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Romskie dzieci uczone w kontenerach w Krompachach

Antycyganizm • Słowacja
Kwiecień

2022

Symbol nienawiści w Brnie łączący uprzedzenia wobec Żydów i Ukraińców

Antysemityzm • Czechy
Listopad

Zbezczeszczenie cmentarza żydowskiego w Bardejowie

Antysemityzm • Słowacja
Październik

Śmierć romskiego nastolatka w areszcie

Antycyganizm • Słowacja
Październik

Antysemicka ideologia powiązana z atakiem na bar LGBT+ w Bratysławie

Antysemityzm • Słowacja
Październik

Wandalizm w synagodze przy ulicy Frankel Leó

Antysemityzm • Węgry
Sierpień

Mowa nienawiści polityków podczas wyborów

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

Internetowe nękanie żydowskiej aktywistki

Antysemityzm • Słowacja
Luty

2021

Pobicie w Opocznie

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Odmowa mieszkań dla Romów w Spiskiej Nowej Wsi

Antycyganizm • Słowacja
Grudzień

Spalenie Statutu Kaliskiego

Antysemityzm • Polska
Październik

Antysemickie okrzyki podczas wiecu skrajnej prawicy

Antysemityzm • Słowacja
Październik

Segregacja romskich dzieci w szkołach podstawowych

Antycyganizm • Słowacja
Wrzesień

Antysemicka akcja w inaugurację synagogi w Budapeszcie

Antysemityzm • Węgry
Sierpień

Antysemityzm podczas marszu antyszczepionkowego

Antysemityzm • Polska
Lipiec

Młodzi neonaziści planowali atak na ambasadę Izraela w Pradze

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Internetowe ANTYSEMICKIE groźby wobec Osób publicznych

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

2020

Eksponowanie symbolu SS w Leányfalu

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Zniszczenie pomnika romskich ofiar Holokaustu w Budapeszcie

Antycyganizm • Węgry
Czerwiec

Atak na Żydowskie Centrum Kultury w Bratysławie

Antysemityzm • Słowacja
Czerwiec

Antyromska demonstracja na placu Deáka w Budapeszcie

Antycyganizm • Węgry
Maj

Urasowione relacje medialne o Romach i COVID-19

Antycyganizm • Słowacja
Maj

Atak motywowany nienawiścią na romski dom w Hradcu Králové

Antycyganizm • Czechy
Kwiecień

Rozpowszechnianie antysemickich teorii spiskowych dotyczących COVID-19

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Zmilitaryzowane lockdowny osiedli romskich podczas COVID-19

Antycyganizm • Słowacja
Kwiecień

Premier Viktor Orbán publicznie zakwestionował wyrok sądu dotyczący  odszkodowania dla segregowanych uczniów romskich

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

2019

Antysemicki incydent w placówce społecznej

Antysemityzm • Węgry
Grudzień

Zbezczeszczenie cmentarza żydowskiego w Námestovie

Antysemityzm • Słowacja
Grudzień

Zbezczeszczenie cmentarza żydowskiego w Rajcu

Antysemityzm • Słowacja
Grudzień

Antysemickie i antyizraelskie plakaty w Budapeszcie

Antysemityzm • Węgry
Listopad

Zbezczeszczenie cmentarza żydowskiego w Żylinie

Antysemityzm • Słowacja
Listopad

Brutalność policji w komitacie Szabolcs-Szatmár-Bereg

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

Instrukcja policji dotycząca postępowania z przestępstwami z nienawiści

Antysemityzm • Węgry
Sierpień

Instrukcja policji dotycząca postępowania z przestępstwami z nienawiści

Antycyganizm • Węgry
Lipiec

Protest przeciwko amerykańskiej ustawie nr 447

Antysemityzm • Polska
Maj

Romka wygrywa sprawę o dyskryminację

Antycyganizm • Słowacja
Maj

Atak na romskie dzieci w Lipníku nad Bečvou

Antycyganizm • Czechy
Kwiecień

Internetowy antysemityzm Daniela Bombica na kanale Telegram DKX

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

2018

Groźny antysemicki e-mail uznany za „niebędący przestępstwem”

Antysemityzm • Czechy
Grudzień

Powstanie Mi Hazánk Mozgalom

Antysemityzm • Węgry
Czerwiec

Powstanie Mi Hazánk Mozgalom

Antycyganizm • Węgry
Czerwiec

Atak na rabina w centrum handlowym Árkád

Antysemityzm • Węgry
Kwiecień

Wandalizm w Dniu Pamięci o Holokauście

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

ETPCz potępia Słowację za nadużycia policji

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

Groźba „ostrzelania” osady romskiej inspirowana Breivikiem

Antycyganizm • Czechy
Styczeń

2017

Wezwania do wysyłania Żydów, Romów i osób homoseksualnych do komór gazowych w restauracji parlamentarnej przez skrajnie prawicowego polityka

Antysemityzm • Czechy
Październik

Propozycja antyromskich „obozów pracy”

Antycyganizm • Słowacja
Październik

Wulgarne antysemickie obelgi i wezwania do wypędzenia Żydów w związku z debatą o odnowieniu cmentarza żydowskiego w Prościejowie

Antysemityzm • Czechy
Wrzesień

Groźby wobec społeczności żydowskiej podczas publicznego wiecu

Antysemityzm • Słowacja
Sierpień

Kampania anty-Sorosowska

Antysemityzm • Węgry
Czerwiec

Fałszywe zawiadomienie o zabiciu Żydów połączone z groźbami dalszej przemocy

Antysemityzm • Czechy
Maj

Radość z zabijania Żydów wyrażona przez dżihadystę pochodzącego z Czech

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

2016

Wezwania do zabijania Romów po antyrasistowskim proteście romskiego muzyka

Antycyganizm • Czechy
Listopad

Atak na osiedle romską w Gdańsku

Antycyganizm • Polska
Maj

Antysemickie kazanie księdza Jacka Międlara

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Wejście ĽSNS do parlamentu

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

ĽSNS Enters Parliament

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

Ekstremistyczne patrole kolejowe wymierzone w romskich pasażerów

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

2015

Spalenie kukły przedstawiającej Żyda we Wrocławiu

Antysemityzm • Polska
Listopad

2014

Nękanie i napaść w Kędzierzynie-Koźlu

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Wzrost znaczenia kotlebowców w polityce regionalnej

Antycyganizm • Słowacja
Listopad

Brutalny atak na romskich pracowników robót publicznych w komitacie Heves

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

Pomnik ofiar niemieckiej okupacji i inicjatywa Żywego Pomnika

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Przemoc w Andrychowie

Antycyganizm • Polska
Czerwiec

Brutalne pobicie w leszczyńskim parku

Antycyganizm • Polska
Kwiecień

Protest przeciwko wizycie delegacji Knesetu

Antysemityzm • Polska
Styczeń

2013

Otwarte poparcie skrajnie prawicowej partii dla negowania Holokaustu

Antysemityzm • Słowacja
Październik

Atak na rodzinę romską w Zabrzu

Antycyganizm • Polska
Październik

Fiasko projektu Domu Losów

Antysemityzm • Węgry
Wrzesień

Przemoc podczas antyromskiego wiecu w Duchcovie

Antycyganizm • Czechy
Czerwiec

Nalot policji na społeczność romską w Moldavie nad Bodvou

Antycyganizm • Słowacja
Czerwiec

Premier Orbán ogłasza politykę zero tolerancji wobec antysemityzmu

Antysemityzm • Węgry
Maj

Budowa muru oddzielającego romskich mieszkańców od sąsiedztwa w Koszycach

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

2012

Demonstracja antyromska w Zabrzu

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Poseł Jobbiku wzywa do sporządzenia listy Żydów w parlamencie

Antysemityzm • Węgry
Listopad

Zbiorowy atak na rodziny romskie we Wrocławiu

Antycyganizm • Polska
Listopad

Publiczne upokorzenie we wrocławskim barze mlecznym

Antycyganizm • Polska
Listopad

Dziennikarz zaatakowany z użyciem antysemickich obelg

Antysemityzm • Węgry
Październik

Skrajna prawica zorganizowała antyromską demonstrację w Devecser

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

Atak na pomnik Holokaustu w Bratysławie

Antysemityzm • Słowacja
Maj

Antyromski protest w Brzecławiu po fałszywym oskarżeniu

Antycyganizm • Czechy
Kwiecień

Antysemicki transparent w Katowicach

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Próba podpalenia we Wrocławiu

Antycyganizm • Polska
Marzec

Podpalenie w Ašu przez członków Blood & Honour i Combat 18

Antycyganizm • Czechy
Luty

Strzelanina motywowana rasowo w Hurbanovie

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

2011

Krajowa strategia integracji społecznej

Antycyganizm • Węgry
Listopad

Atak koktajlem Mołotowa w Krośnicy

Antycyganizm • Polska
Listopad

Antysemicka napaść w budapeszteńskim pubie

Antysemityzm • Węgry
Listopad

Fala rasistowskich napaści w Siemianowicach Śląskich

Antycyganizm • Polska
Październik

Zorganizowany atak chuliganów w Krośnie

Antycyganizm • Polska
Wrzesień

Antyromskie zamieszki w Varnsdorfie, region Šluknov

Antycyganizm • Czechy
Wrzesień

Atak koktajlem Mołotowa na romski dom w Krtach

Antycyganizm • Czechy
Sierpień

Podpalenie romskiego mieszkania w Býchory

Antycyganizm • Czechy
Lipiec

Przyjęcie nowej Ustawy Zasadniczej

Antysemityzm • Węgry
Kwiecień

Przyjęcie Ustawy Zasadniczej

Antycyganizm • Węgry
Kwiecień

Patrole w Gyöngyöspacie

Antycyganizm • Węgry
Marzec

2010

Zamieszki w Limanowej

Antycyganizm • Polska
Lipiec

Segregacyjny projekt mieszkaniowy w Letanovcach

Antycyganizm • Słowacja
Kwiecień

Antysemicka mowa nienawiści ekstremistycznego polityka

Antysemityzm • Słowacja
Luty

2009

Podpalenie domu Romów w Vítkovie: dwuletnia dziewczynka ciężko ranna

Antycyganizm • Czechy
Kwiecień

Swastyki namalowane na synagodze w Trnawie

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Wezwania do zabijania Żydów podczas kazania w meczecie w Brnie

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Mur  w Ostrovanach  oddzielający mieszkańców romskich

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

Protest antyromski i zbiorowa kara w Šarišskich Michaľanach

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

2008

Masowe antyromskie zamieszki w Litvínovie-Janovie

Antycyganizm • Czechy
Listopad

Napaść w Benešovie dokonana przez grupę młodych neonazistów

Antycyganizm • Czechy
Październik

Pobicie zięcia romskiego muzyka Zawady

Antycyganizm • Polska
Lipiec

Wyburzenie osiedla romskiego w Preszowie

Antycyganizm • Słowacja
Czerwiec

Atak pistoletem gazowym na romskie kobiety w Holiszowie

Antycyganizm • Czechy
Kwiecień

Atak koktajlem Mołotowa na kasę Broadway

Antysemityzm • Węgry
Kwiecień

Skazani neonaziści w Gorzowie Wielkopolskim

Antysemityzm • Polska
Luty

Organizacja o nazwie Gwardia Narodowa na Wyżynie identyfikowała i zastraszała osoby domniemanego pochodzenia żydowskiego na Wyżynie Czesko-Morawskiej

Antysemityzm • Czechy
Luty

Seria zabójstw Romów

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

„Model Érpatak” lokalnego zarządzania

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

2007

Publikacja artykułów antysemickich

Antysemityzm • Słowacja
Listopad

Próba neonazistowskiego marszu przez żydowską dzielnicę Pragi

Antysemityzm • Czechy
Listopad

Antysemicka groźba wysłana e-mailem do Gminy Żydowskiej w Pradze

Antysemityzm • Czechy
Październik

Utworzenie Węgierskiej Gwardii

Antysemityzm • Węgry
Sierpień

Utworzenie Węgierskiej Gwardii

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

Podpalenie i nękanie w Bytomiu

Antycyganizm • Polska
Maj

Zbezczeszczenie pomnika Bohaterów Getta

Antysemityzm • Polska
Marzec

Wezwania do ataków na Żydów wpływających na politykę na forum dyskusyjnym neonazistowskiej organizacji White Justice

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Program Gábora Bethlena Jobbiku

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

2006

Gábor Vona zostaje przewodniczącym partii Jobbik

Antycyganizm • Węgry
Listopad

Gwałtowne starcia w Budapeszcie

Antysemityzm • Węgry
Październik

Antysemickie zniewagi polityka

Antysemityzm • Polska
Październik

Domniemany dżihadystowski plan ataku na żydowskich gości i obiekty na Starym Mieście w Pradze

Antysemityzm • Czechy
Październik

Brutalny atak skinheadów na romską młodzież w Orlovej-Lutyni

Antycyganizm • Czechy
Wrzesień

Antysemicka wypowiedź w Ursusie

Antysemityzm • Polska
Czerwiec

Atak na Naczelnego Rabina Polski

Antysemityzm • Polska
Maj

Przemoc na tle rasowym w Świebodzicach

Antycyganizm • Polska
Marzec

Uruchomienie Kuruc.info

Antysemityzm • Węgry
Luty

Uruchomienie Kuruc.info

Antycyganizm • Węgry
Luty

Whitecop z Nordfrontu wezwał do szkolenia w walce z tzw. Z.O.G. w byłych republikach Związku Radzieckiego

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

2005

Kontrowersje wokół budapeszteńskiego pomnika Turula

Antysemityzm • Węgry
Październik

Rasistowski napad i usiłowanie gwałtu we Wrocławiu

Antycyganizm • Polska
Wrzesień

Uruchomienie strategii integracji Romów ÚSVRK

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

Zbezczeszczenie cmentarza żydowskiego w Nitrze

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

1989 – 2004

Czas demokratyzacji

Upadek socjalizmu państwowego przyniósł swobody demokratyczne, ale umożliwił również pojawienie się w nowej formie antysemityzmu i antycyganizmu w całej Europie Środkowej. W miarę odbudowy gospodarek i tożsamości narodowych na sile zyskiwały skrajnie prawicowe subkultury, retoryka nacjonalistyczna i rewizjonizm historyczny, co prowadziło do przemocy ulicznej, ataków symbolicznych i wrogiego dyskursu publicznego. Społeczności żydowskie borykały się z aktami wandalizmu i negowaniem Holokaustu, podczas gdy społeczności romskie doświadczały przemocy fizycznej, segregacji i nadużyć ze strony policji w obliczu zawirowań gospodarczych. Chociaż rozszerzono ramy praw mniejszości, niespójne egzekwowanie przepisów pozwoliło na utrzymywanie się wykluczenia na tle rasowym, ujawniając kruchość zdobyczy demokracji w zakresie ochrony grup szczególnie narażonych.

2004

Romski festiwal muzyczny

Antycyganizm • Słowacja
Lipiec

Antysemickie okrzyki w Rzeszowie

Antysemityzm • Polska
Czerwiec

Otwarcie Muzeum Żydowskiego w Preszowie

Antysemityzm • Słowacja
Maj

Węgry przystępują do Unii Europejskiej

Antysemityzm • Węgry
Maj

Węgry przystępują do UE

Antycyganizm • Węgry
Maj

Marsz ekstremistów w Bratysławie

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Otwarcie Centrum Pamięci Holokaustu przy ulicy Páva

Antysemityzm • Węgry
Kwiecień

ONZ krytykuje politykę Słowacji wobec Romów

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

Zamieszki w Trebišovie po pobiciu przez policję

Antycyganizm • Słowacja
Luty

Odsłonięcie pomnika deportowanych w Żylinie

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

Antychrześcijańskie oburzenie i spalenie flagi w Tilos Rádió

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

2003

Utworzenie skrajnie prawicowej partii politycznej Jobbik

Antysemityzm • Węgry
Październik

Powstanie skrajnie prawicowej partii politycznej Jobbik

Antycyganizm • Węgry
Październik

Zrewidowanie podręczników szkolnych

Antysemityzm • Słowacja
Październik

Europejski Trybunał przyjmuje sprawę praw Romów

Antycyganizm • Słowacja
Sierpień

Projekt mieszkaniowy w Rudňanach wywołuje sprzeciw

Antycyganizm • Słowacja
Czerwiec

Przyjęcie ustawy o równym traktowaniu i równych szansach

Antycyganizm • Węgry
Marzec

Groźba rozbiórki synagogi w Trnawie

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Próba ataku na dziennikarza podczas demonstracji antysemickiej

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Zbezczeszczenie cmentarza żydowskiego w Bánovcach nad Bebravou

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

2002

Konferencja na temat języka romskiego w Bańskiej Bystrzycy

Antycyganizm • Słowacja
Październik

Lider ekstremistów powielił mit mordu rytualnego

Antysemityzm • Słowacja
Wrzesień

Antyromskie protesty przeciwko przesiedleniu Romów eksmitowanych z Paks

Antycyganizm • Węgry
Wrzesień

Sprawa segregacji szkolnej w Jászladány

Antycyganizm • Węgry
Lipiec

Zbezczeszczenie cmentarza żydowskiego w Koszycach

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Rząd potępia negowanie Holokaustu

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Romskie kobiety ujawniają przymusowe sterylizacje

Antycyganizm • Słowacja
Luty

2001

Wandalizm ze swastykami w Miskolcu

Antysemityzm • Węgry
Listopad

Uruchomienie pilotażowych projektów edukacyjnych dla Romów

Antycyganizm • Słowacja
Listopad

Akt wandalizmu na murach synagogi w Dzierżoniowie

Antysemityzm • Polska
Październik

Zabójstwo Roma Oto Absolona przez nazistowskiego skinheada w Svitavach

Antycyganizm • Czechy
Lipiec

Śmierć Karola Sendreia seniora po interwencji policji

Antycyganizm • Słowacja
Lipiec

Prześladowanie ocalałego z Holokaustu Rudolfa de Pelliera

Antysemityzm • Polska
Czerwiec

Marsz solidarności Romów i Żydów

Antysemityzm • Słowacja
Maj

Retoryka antyromska w debacie parlamentarnej

Antycyganizm • Słowacja
Kwiecień

Czeskojęzyczna strona propagandowa Hezbollahu

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

2000

Włamanie do domu w Tarnowie

Antycyganizm • Polska
Sierpień

Rasistowski atak skinheadów na romską rodzinę w Żylinie

Antycyganizm • Słowacja
Sierpień

Zignorowane odkrycie masowego grobu

Antysemityzm • Słowacja
Czerwiec

Napad na ulicy w Białymstoku

Antycyganizm • Polska
Maj

Antysemickie zniewagi podczas Marszu Żywych

Antysemityzm • Polska
Maj

Wandalizm w aptece „Pod Orłem”

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Swastyka na domu Marka Edelmana

Antysemityzm • Polska
Marzec

Wprowadzenie Międzynarodowego Dnia Pamięci o Holokauście

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1999

Atak neonazistowskich skinheadów na romską zabawę taneczną w Czeskich Budziejowicach

Antycyganizm • Czechy
Listopad

Romowie protestują przeciw brutalności policji

Antycyganizm • Słowacja
Listopad

Podpalenie w Krośnicy

Antycyganizm • Polska
Listopad

Zakłócenie upamiętnienia Nocy Kryształowej

Antysemityzm • Słowacja
Listopad

Napad z bronią w Białymstoku

Antycyganizm • Polska
Czerwiec

Przemoc tłumu w Nowym Sączu

Antycyganizm • Polska
Maj

Rozpowszechnianie rasistowskich ulotek w Koszalinie

Antysemityzm • Polska
Luty

Utworzenie organizacji paramilitarnej Straże Świętopełka w ramach antysemickiego stowarzyszenia Sojusz Narodowy

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

1998

Podpalenie klatki schodowej w Chorzowie

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Zarejestrowano pierwszą romską partię polityczną

Antycyganizm • Słowacja
Grudzień

Uszkodzenie nagrobków na cmentarzu żydowskim i pomnika żydowskich ofiar obozu koncentracyjnego w Trutnovie

Antysemityzm • Czechy
Listopad

Neonazistowski atak nożem na młodego mężczyznę pochodzenia żydowskiego

Antysemityzm • Czechy
Listopad

Antysemickie groźby i obelgi wobec dziennikarzy w budynku sądu

Antysemityzm • Czechy
Październik

Podpalenie domu Romów

Antycyganizm • Polska
Wrzesień

Vandalism at the Roma Akt wandalizmu w Romskim Centrum Informacyjno-Doradczym w ŁodziInformation and Counseling Center in Łódź

Antycyganizm • Polska
Lipiec

Plakaty spiskowe w Bielsku-Białej

Antysemityzm • Polska
Lipiec

Zabójstwo Milana Lacki w Orlovej

Antycyganizm • Czechy
Maj

Podpalenie w Sporyszu

Antycyganizm • Polska
Kwiecień

Ataki na tle rasowym w Żywcu

Antycyganizm • Polska
Kwiecień

Przemoc w Ziębicach

Antycyganizm • Polska
Kwiecień

Kontrowersje wokół upamiętnienia Państwa Słowackiego

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Kampania zastraszania w Kętach

Antycyganizm • Polska
Marzec

Kampania antysemickich graffiti

Antysemityzm • Polska
Marzec

Zorganizowane ataki w Brzegu

Antycyganizm • Polska
Styczeń

Neonazistowski atak  na romską rodzinę w Krnovie

Antycyganizm • Czechy
Styczeń

1997

Antysemickie obelgi, uderzenia i kopnięcia w centrum Pragi

Antysemityzm • Czechy
Listopad

Próba eksmisji Romów w Székesfehérvárze

Antycyganizm • Węgry
Październik

Eksmisja Romów w Zámoly

Antycyganizm • Węgry
Październik

Sąd nie sankcjonuje antysemickiej retoryki jako przestępstwa

Antysemityzm • Słowacja
Czerwiec

Segregowana uroczystość zakończenia roku szkolnego w Tiszavasvári

Antycyganizm • Węgry
Czerwiec

Atak skinheadów w Gyöngyös

Antysemityzm • Węgry
Maj

Antysemicka demonstracja w Warszawie

Antysemityzm • Polska
Maj

Ustawa kompensacyjna dla ocalałych z Holokaustu

Antysemityzm • Węgry
Maj

Marsz neonazistów w Szczecinie

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Pożar w synagodze Nożyków

Antysemityzm • Polska
Luty

Pierwsze upamiętnienie Dnia Honoru

Antysemityzm • Węgry
Luty

Napad na kobietę w ciąży w Zabrzu

Antycyganizm • Polska
Luty

Sprawa sądowa przeciwko księdzu Jankowskiemu

Antysemityzm • Polska
Styczeń

Miejskie antyromskie uchwały w Ňagovie i Rokytovcach

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

Antysemicki atak skinheadów na rabina Bratysławy

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1996

Atak bombowy na dom romskiej rodziny w Plavach

Antycyganizm • Czechy
Listopad

Społeczność żydowska protestuje przeciwko historycznym kłamstwom

Antysemityzm • Słowacja
Październik

Rasistowskie wystąpienie skrajnie prawicowego polityka Miroslava Sládka przeciwko Romom w czeskim parlamencie

Antycyganizm • Czechy
Lipiec

Bolesław Tejkowski wkracza do Miejsca Pamięci Auschwitz

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Dyskryminacyjne działania policyjne i naloty

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

1995

Atak koktajlem Mołotowa na praską synagogę

Antysemityzm • Czechy
Październik

Negowanie Holokaustu w mediach

Antysemityzm • Słowacja
Wrzesień

Nienawistne groźby wobec członka praskiej społeczności żydowskiej podpisane „Eichmann”

Antysemityzm • Czechy
Wrzesień

Rasistowski pogrom  i morderstwo w Žiarze nad Hronom

Antycyganizm • Słowacja
Lipiec

Przymusowe eksmisje z nieformalnych osiedli

Antycyganizm • Słowacja
Lipiec

Atak skinheadów na romską rodzinę w Gyöngyös

Antycyganizm • Węgry
Lipiec

Masowe brutalne starcie w Broumovie między rasistowskimi skinheadami a kilkoma Romami

Antycyganizm • Czechy
Lipiec

Atak na ulicy w Koszalinie

Antycyganizm • Polska
Czerwiec

Romski ojciec zamordowany w swoim mieszkaniu w Žďárze nad Sázavou, broniąc rodziny przed rasistowskimi skinheadami

Antycyganizm • Czechy
Maj

Atak na romskie wydarzenie charytatywne w Kalocsy

Antycyganizm • Węgry
Maj

Podpalenie synagogi w Debreczynie

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

Antysemicka muzyka nienawiści i gloryfikacja Holokaustu

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1994

Atak petardą na Żydów przed praską synagogą

Antysemityzm • Czechy
Grudzień

Atak koktajlem Mołotowa na romską rodzinę w Gyöngyös

Antycyganizm • Węgry
Listopad

Podpalenie romskiej rodziny w Jabloncu nad Nisou

Antycyganizm • Czechy
Lipiec

Napad na dworcu kolejowym w Krakowie

Antycyganizm • Polska
Lipiec

Przemoc skinheadów wymierzona w cmentarz żydowski

Antysemityzm • Słowacja
Maj

Podpalenie obozowiska Romów w Krakowie

Antycyganizm • Polska
Luty

1993

Młody Rom Tibor Danihel utonął po brutalnym ataku skinheadów w Písku

Antycyganizm • Czechy
Wrzesień

Ponowny pochówek Miklósa Horthyego w Kenderes

Antysemityzm • Węgry
Wrzesień

Niepodległość Słowacji i wykluczające formowanie narodu

Antycyganizm • Słowacja
Wrzesień

Założenie MIÉP (Węgierskiej Partii Sprawiedliwości i Życia)

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Przyjęcie ustawy o prawach mniejszości narodowych i etnicznych

Antycyganizm • Węgry
Lipiec

Kampania propagandowa w Gdańsku

Antycyganizm • Polska
Styczeń

Zin Aryjska Walka (Árijský boj): symboliczne połączenie neonazistowskich skinheadów z antysemityzmem w Protektoracie Czech i Moraw

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

1992

Atak na Romów w Chorzowie

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Zabójstwo Zoltána Danyi w Salgótarján

Antycyganizm • Węgry
Listopad

Ataki na rodziny romskie w Bytomiu

Antycyganizm • Polska
Październik

Podpalenia w Kétegyházie

Antycyganizm • Węgry
Wrzesień

Esej polityczny Istvána Csurki

Antysemityzm • Węgry
Sierpień

Atak na obozowisko Romów w Poznaniu

Antycyganizm • Polska
Marzec

Antysemickie narracje w nacjonalistycznej polityce epoki Mečiara

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Antyromskie narracje polityczne

Antycyganizm • Słowacja
Luty

Groźne telefony powołujące się na LFWP w Brnie

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Neonazistowski zin Der Stürmer rozpowszechniany w Brnie

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Zorganizowane sieci antysemickie w postkomunistycznej Słowacji

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1991

Zamach bombowy na autobus przy lotnisku w Budapeszcie w 1991 r.

Antysemityzm • Węgry
Grudzień

Zabójstwo Roma Juraja Šarközyego przez czeskich rasistowskich skinheadów w Čerčanach

Antycyganizm • Czechy
Październik

Atak w Rosz Haszana

Antysemityzm • Polska
Wrzesień

Rasistowskie zabójstwo sześcioletniego romskiego chłopca w Jičíněvsi, Radka Rudolfa

Antycyganizm • Czechy
Sierpień

Śmierć Roma Josefa Sztojki w Hradcu Králové w wyniku ataku rasistowskich skinheadów

Antycyganizm • Czechy
Sierpień

Pogrom w Mławie

Antycyganizm • Polska
Czerwiec

Zabójstwo Emila Bendika w Klatovach

Antycyganizm • Czechy
Luty

Magazyn Týdeník politika (Tygodnik Polityka) przygotowuje grunt pod nienawiść wobec Żydów

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

1990

Zbezczeszczenie cmentarza żydowskiego w Nitrze

Antysemityzm • Słowacja
Listopad

Atak skinheadów na romskich mieszkańców w Egerze

Antycyganizm • Węgry
Wrzesień

Publikacja eseju Sándora Csoóriego Daytime Moon

Antysemityzm • Węgry
Wrzesień

Atak rasistowskich skinheadów na grupę Romów w Děčínie i późniejsze zamieszki

Antycyganizm • Czechy
Marzec

Komentarz radiowy Istvána Csurki zatytułowany „Obudźcie się, Węgrzy!”

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

Segregacja romskich dzieci w szkołach specjalnych

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

Negowanie i relatywizacja Holokaustu w publikacjach skrajnej prawicy

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1945 – 1989

Czas autorytaryzmu

Po 1945 roku antysemityzm i antycyganizm w Europie Środkowej nie zniknęły, lecz przybrały nowe formy pod rządami komunistycznymi. Przejawiały się poprzez inwigilację, represje i ścisłą kontrolę państwa. Społeczności żydowskie doświadczały powojennej wrogości, utrudnionej restytucji mienia, a później także państwowego „antysyjonizmu”, który marginalizował tożsamość żydowską, cenzurował pamięć o Holokauście, niszczył życiorysy i zmuszał wielu ludzi do emigracji. Społeczności romskie poddawano systematycznej dyskryminacji poprzez przymusowe osiedlanie, wymazywanie kultury, segregację edukacyjną oraz rasistowskie działania aparatu państwowego, uzasadniane jako socjalistyczna „asymilacja”. Choć reżimy komunistyczne deklarowały równość i antyfaszyzm, obie formy rasizmu były głęboko zakorzenione w instytucjach państwowych i codziennych praktykach władzy. W efekcie społeczności żydowskie i romskie pozostawały uciszane, kontrolowane i pozbawione realnej ochrony u progu transformacji demokratycznej.

1989

Aksamitna rewolucja i mobilizacja Romów

Antycyganizm • Słowacja
Listopad

Aksamitna rewolucja i odrodzenie życia żydowskiego

Antysemityzm • Słowacja
Listopad

Proklamowanie Trzeciej Republiki Węgierskiej

Antysemityzm • Węgry
Październik

Obrady Narodowego Okrągłego Stołu w 1989 r.

Antycyganizm • Węgry
Marzec

Utworzenie Komitetu Antygetto

Antycyganizm • Węgry
Luty

1988

Pierwsza demonstracja skinheadów

Antysemityzm • Węgry
Marzec

Fala propagandy antysemickiej

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1987

Cenzura romskich pisarzy

Antycyganizm • Słowacja
Grudzień

1986

Ładunek wybuchowy eksplodował w pobliżu romskich domów w Pradze

Antycyganizm • Czechy
Październik

Pojawienie się rasistowskich skinheadów w Českiej Lípie i przemoc antyromska

Antycyganizm • Czechy
Wrzesień

Akcja tajnej policji StB o nazwie „Odklon-Aranka” przeciwko ruchowi romskiemu

Antycyganizm • Czechy
Styczeń

1984

Młodzież w Ostrawie bije i zastrasza Romów listami pod nazwą „Związek Terrorystycznej Młodzieży”

Antycyganizm • Czechy
Marzec

Neonazistowski spisek przeciwko Romom wykryty w Ústí nad Labem

Antycyganizm • Czechy
Styczeń

1983

Odmowy pozwoleń dla synagog

Antysemityzm • Słowacja
Listopad

Neonazistowska grupa Totenkopf planowała uliczne ataki na Żydów

Antysemityzm • Czechy
Wrzesień

Zakaz języka romskiego w szkołach

Antycyganizm • Słowacja
Kwiecień

Antyromska propaganda nienawiści w socjalistycznej Czechosłowacji

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

1981

Stan wojenny w Polsce

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Stan wojenny i propaganda antysemicka

Antysemityzm • Polska
Grudzień

Pogrom w Oświęcimiu

Antycyganizm • Polska
Październik

Zamieszki w Koninie

Antycyganizm • Polska
Wrzesień

Albin Siwak przemawia na plenum KC

Antysemityzm • Polska
Czerwiec

Wątki antysemickie we współpracy Służby Bezpieczeństwa z Organizacją Wyzwolenia Palestyny

Antysemityzm • Czechy
Czerwiec

Powstanie Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald”

Antysemityzm • Polska
Marzec

1980

Przymusowa sterylizacja romskich kobiet

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

1979

MSZMP ponownie analizuje politykę wobec Romów

Antycyganizm • Węgry
Lipiec

1978

Tłumienie żydowskiej prasy podziemnej

Antysemityzm • Słowacja
Grudzień

1975

Romskie zespoły folklorystyczne pod kontrolą państwa

Antycyganizm • Słowacja
Październik

1974

Etniczny wymiar programu „mieszkań CS”

Antycyganizm • Węgry
Maj

Statystyki „przestępczości cygańskiej”

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

Wykorzystywanie środków zdrowia publicznego do wpływania na dzietność romskich kobiet

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

1972

Dyskryminacja w przedsiębiorstwach państwowych

Antycyganizm • Słowacja
Lipiec

Rozpoczęcie budowy fermy trzody chlewnej wchodzącej na teren dawnego cygańskiego obozu koncentracyjnego w Lety u Písku

Antycyganizm • Czechy
Styczeń

1971

Przymusowa sterylizacja romskich kobiet

Antycyganizm • Czechy
Grudzień

Przymusowe usunięcie Romów przez policję po festiwalu w Strážnicach

Antycyganizm • Czechy
Czerwiec

„Akcja Pająk”: inwigilacja obywateli żydowskich

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

1970

Wymazanie historii Holokaustu z programu nauczania

Antysemityzm • Słowacja
Luty

Nadmierna reprezentacja romskich dzieci w szkołach specjalnych

Antycyganizm • Słowacja
Luty

1968

Strach Romów po Praskiej Wiośnie

Antycyganizm • Słowacja
Sierpień

Emigracja po Praskiej Wiośnie

Antysemityzm • Słowacja
Sierpień

Kampania nienawiści Ryszarda Gontarza

Antysemityzm • Polska
Marzec

Przemówienie Władysława Gomułki

Antysemityzm • Polska
Marzec

Przemówienie Władysława Gomułki w 1968 r.

Antysemityzm • Polska
Marzec

1967

Threatening inscription at Prague Jewish cemetery

Antysemityzm • Czechy
Lipiec

Zerwanie z Izraelem

Antysemityzm • Słowacja
Czerwiec

Czystka w armii po wojnie sześciodniowej

Antysemityzm • Polska
Czerwiec

1965

Przymusowe przesiedlenie Romów na podstawie uchwały rządowej „o środkach rozwiązywania problemów ludności cygańskiej”

Antycyganizm • Czechy
Październik

Ograniczenia emigracyjne

Antysemityzm • Słowacja
Październik

Posiedzenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w sprawie asymilacji Romów

Antycyganizm • Polska
Marzec

Ideologiczna marginalizacja w węgierskiej wystawie w Auschwitz

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

1964

Wytyczne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Antycyganizm • Polska
Styczeń

1961

Uchwała Węgierskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej z 1961 r.

Antycyganizm • Węgry
Czerwiec

Rozbiórka miejsc pamięci

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

Polityczna manipulacja procesem Eichmanna na Węgrzech epoki Kádára

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

1960

Antysemickie ekscesy i zamieszki kibicowskie w Budapeszcie

Antysemityzm • Węgry
Wrzesień

Normalizacja segregacji edukacyjnej

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

Antysemickie groźby wysyłane do instytucji państwowych

Antysemityzm • Czechy
Marzec

Antycygańskie i antysemickie graffiti w Nových Hradach

Antycyganizm • Czechy
Styczeń

1959

Pobicie przez policję członków Spółdzielni Produkcji Drobnej Kowali-Gwoździarzy w pubie

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

1958

Ustawa nakazująca trwałe osiedlenie wędrownych Romów

Antycyganizm • Czechy
Październik

Przymusowe osiedlanie Romów na mocy ustawy nr 74/1958

Antycyganizm • Słowacja
Lipiec

Monitorowanie kultury żydowskiej

Antysemityzm • Słowacja
Czerwiec

1957

Utworzenie  Stowarzyszenia Kulturalnego Cyganów na Węgrzech

Antycyganizm • Węgry
Październik

Wrogość dyplomatyczna i zawieszenie żydowskiej emigracji

Antysemityzm • Węgry
Czerwiec

Tajna instrukcja Milicji Obywatelskiej

Antycyganizm • Polska
Styczeń

1956

Lincz w Hajdúnánás

Antysemityzm • Węgry
Październik

Morderstwa w Miskolcu

Antysemityzm • Węgry
Październik

Wrogość wobec Żydów na Dolnym Śląsku

Antysemityzm • Polska
Październik

Nowe kierownictwo partii

Antysemityzm • Polska
Październik

Początek października 1956 r.

Antysemityzm • Polska
Październik

Przemówienie Hilary’ego Chełchowskiego

Antysemityzm • Polska
Październik

Samowolna przemoc tłumu wobec Romów w Jiřicach

Antycyganizm • Czechy
Październik

Cenzura świadectw

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

1955

Wprowadzenie „czarnych dowodów osobistych” mających dyskryminować Romów

Antycyganizm • Węgry
Czerwiec

Przymusowe kąpiele Romów

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

Stereotypizacja antycygańska w mediach kontrolowanych przez państwo

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

1954

Propozycja Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wymierzona w „cygańskich włóczęgów”

Antycyganizm • Czechy
Styczeń

1953

Antysyjonistyczny proces pokazowy na komunistycznych Węgrzech

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Państwowa „kampania uświadamiająca”

Antycyganizm • Polska
Styczeń

Skutki procesu Slánskiego

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1952

Elementy antysemickie w procesie tzw. antypaństwowego ośrodka spiskowego kierowanego przez Rudolfa Slánskiego

Antysemityzm • Czechy
Listopad

Inwigilacja państwowa osiedli romskich

Antycyganizm • Słowacja
Sierpień

Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Antycyganizm • Polska
Lipiec

Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Antysemityzm • Polska
Lipiec

Rozwiązanie organizacji syjonistycznych i represje

Antysemityzm • Czechy
Lipiec

Uchwała rządu nr 452/52: Przymusowe osiedlanie Romów

Antycyganizm • Polska
Maj

Czystki partyjne

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Przymusowe przesiedlanie Romów na peryferie miejskie

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

1951

Raport Biura Społeczno-Administracyjnego

Antycyganizm • Polska
Luty

Inwigilacja żydowskich intelektualistów

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1950

Konfiskata majątku

Antysemityzm • Słowacja
Lipiec

Tłumienie romskiej ekspresji kulturowej

Antycyganizm • Słowacja
Maj

1948

Powstanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Powstanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)

Antysemityzm • Polska
Grudzień

Atak na synagogę w Budapeszcie

Antysemityzm • Węgry
Grudzień

Uniewinnienie byłego komendanta tzw. obozu cygańskiego w Lety

Antycyganizm • Czechy
Wrzesień

Początek socjalistycznej polityki asymilacyjnej

Antycyganizm • Słowacja
Luty

Komunistyczne tłumienie pamięci o Holokauście na Słowacji

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1947

Brak uznania w procesach o zbrodnie wojenne

Antycyganizm • Słowacja
Październik

Antysemicka bójka po meczu piłkarskim w Karlowych Warach

Antysemityzm • Czechy
Sierpień

Utworzenie Związku Żydowskiego

Antysemityzm • Słowacja
Czerwiec

Samobójstwo Ejsika Weissa po antysemickim przemówieniu politycznym

Antysemityzm • Czechy
Marzec

Przymusowe kąpiele w komitacie Hajdú

Antycyganizm • Węgry
Luty

Kwarantanna i przymusowe przesiedlenie w Hajdúhadház

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

1946

Ustawa XXV potępiająca prześladowania Żydów węgierskich

Antysemityzm • Węgry
Listopad

Zamieszki podczas kongresu partyzantów w Bratysławie

Antysemityzm • Słowacja
Sierpień

Antysemicki samosąd  i pogrom w Miskolcu

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Próba linczu w Szolnoku

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Pogrom w Jedwabnem

Antysemityzm • Polska
Lipiec

Pogrom kielecki

Antysemityzm • Polska
Lipiec

Pogrom w Szczuczynie

Antysemityzm • Polska
Czerwiec

Mord na Żydach w Krościenku

Antysemityzm • Polska
Czerwiec

Antysemickie oskarżenia i napięcia przesiedleńcze w Mezőberény

Antysemityzm • Węgry
Czerwiec

Pogrom w Kunmadaras

Antysemityzm • Węgry
Maj

Ponowne otwarcie żydowskich instytucji religijnych i wspólnotowych

Antysemityzm • Słowacja
Maj

Morderstwa w pobliżu Białki

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Morderstwa w Waksmundzie

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Powojenne zaniedbanie cierpienia Romów

Antycyganizm • Słowacja
Kwiecień

Próba zaklasyfikowania zatrzymanych Romów jako zdrajców wojennych

Antycyganizm • Czechy
Marzec

Morderstwa w Bielsku

Antysemityzm • Polska
Marzec

Utrudnianie restytucji majątku żydowskiego na Słowacji

Antysemityzm • Słowacja
Luty

Pogrom w Parczewie

Antysemityzm • Polska
Luty

Proces Ferenca Szálasiego

Antycyganizm • Węgry
Luty

Proces Ferenca Szálasiego

Antysemityzm • Węgry
Luty

Ogólnokrajowa histeria oszczerstw rytualnych na powojennych Węgrzech

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

1939 – 1945

Czasy wojny i ludobójstwa

W latach 1939–1945 antysemityzm i antycyganizm w Europie Środkowej stanowił w zorganizowany przez niemieckiego okupanta i reżimy kolaboracyjne system prześladowań i machinę ludobójstwa. Żydzi byli najpierw pozbawiani praw, mienia i środków do życia, a następnie umieszczani w gettach, deportowani i mordowani w obozach zagłady, podczas gdy Romowie i Sinti byli poddawani przymusowemu osiedlaniu, pracy przymusowej, internowaniu, masowym egzekucjom, a potem także deportacji i morderstwom w tych samych obozach. Zbrodnie te były możliwe nie tylko dzięki polityce nazistowskiej, ale także dzięki lokalnym administracjom, siłom policyjnym i udziałowi części społeczeństw, co spowodowało, że przemoc na tle rasowym stała się częścią codzienności. Pod koniec wojny życie żydowskie zostało niemal całkowicie zniszczone, a społeczności romskie zdziesiątkowane. Pozostawiły po sobie dziedzictwo strat i traumy, które ukształtowały powojenną marginalizację i pamięć w całym regionie.

1945

Morderstwa w Bolesławcu

Antysemityzm • Polska
Listopad

Memorandum wojewody poznańskiego

Antycyganizm • Polska
Październik

Pogrom antyżydowski w Topoľčanach

Antysemityzm • Słowacja
Wrzesień

Pogrom w Krakowie

Antysemityzm • Polska
Sierpień

Pogrom w Przedborzu

Antysemityzm • Polska
Maj

Powojenny dekret majątkowy i dyskryminacyjne wdrażanie

Antysemityzm • Czechy
Maj

Wyzwolenie getta Theresienstadt

Antysemityzm • Czechy
Maj

Transporty ewakuacyjne do Theresienstadt

Antysemityzm • Czechy
Kwiecień

„Białe autobusy” ratują skandynawskich Żydów

Antysemityzm • Czechy
Kwiecień

Sowiecka okupacja Węgier

Antysemityzm • Węgry
Kwiecień

Radziecka okupacja Węgier

Antycyganizm • Węgry
Kwiecień

Wyzwolenie romskich ocalałych

Antycyganizm • Słowacja
Kwiecień

Wyzwolenie Słowacji

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Dalsze przybycia do Theresienstadt po ewakuacji Seredi

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Mord w Czyżewie

Antysemityzm • Polska
Marzec

Morderstwo w Sokołach

Antysemityzm • Polska
Luty

Masakra w Várpalocie

Antycyganizm • Węgry
Luty

Masakra w Palmnicken

Antysemityzm • Polska
Styczeń

Masakra w Lajoskomárom

Antycyganizm • Węgry
Styczeń

Powojenna przemoc antysemicka we wschodniej Słowacji

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1944

Masakry strzałokrzyżowców w żydowskich szpitalach w Budzie

Antysemityzm • Węgry
Grudzień

Transporty słowackich Żydów do Theresienstadt

Antysemityzm • Czechy
Grudzień

Masakra w Lengyel

Antycyganizm • Węgry
Listopad

Getto budapeszteńskie

Antysemityzm • Węgry
Listopad

Deportacje Romów do obozów nazistowskich

Antycyganizm • Słowacja
Listopad

Deportacja z Bicsérd

Antycyganizm • Węgry
Listopad

Obóz internowania Csillagerőd

Antycyganizm • Węgry
Listopad

Masowa egzekucja Romów w Dubnicy nad Váhom

Antycyganizm • Słowacja
Październik

Praca przymusowa pod rządami strzałokrzyżowców

Antysemityzm • Węgry
Październik

Egzekucje nad brzegami Dunaju w Budapeszcie

Antysemityzm • Węgry
Październik

Masakra w Jászkarajenő

Antycyganizm • Węgry
Październik

Masakra w Doboz

Antycyganizm • Węgry
Październik

Ostatnie deportacje słowackich Żydów do Auschwitz

Antysemityzm • Słowacja
Październik

„Transporty likwidacyjne” z Theresienstadt

Antysemityzm • Czechy
Wrzesień

Wznowione deportacje pod kontrolą niemiecką (Einsatzgruppe H)

Antysemityzm • Słowacja
Wrzesień

Prześladowanie Romów po Słowackim Powstaniu Narodowym

Antycyganizm • Słowacja
Sierpień

Słowackie Powstanie Narodowe; interwencja niemiecka

Antysemityzm • Słowacja
Sierpień

Utworzenie „cygańskich” batalionów pracy

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

Likwidacja „obozu cygańskiego” Auschwitz

Antycyganizm • Czechy
Sierpień

Likwidacja obozu romskiego („Zigeneurlager”) w Auschwitz-Birkenau

Antycyganizm • Polska
Sierpień

Deportacja Romów z Ondód

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

Wyzwolenie Majdanka

Antycyganizm • Polska
Lipiec

Ostateczna likwidacja obozu rodzinnego Theresienstadt

Antysemityzm • Czechy
Lipiec

Opór Romów w Auschwitz-Birkenau

Antycyganizm • Polska
Maj

Deportacje Żydów z Węgier

Antysemityzm • Węgry
Maj

Obławy na Romów w południowej Transdanubii: Somogy, Baranya i Veszprém

Antycyganizm • Węgry
Maj

Pierwsze ofiary komór gazowych w Auschwitz

Antysemityzm • Węgry
Kwiecień

Gettoizacja na Węgrzech

Antysemityzm • Węgry
Kwiecień

Likwidacja obozów zagłady

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Ucieczka Vrby i Wetzlera oraz raport o Auschwitz

Antysemityzm • Słowacja
Kwiecień

Operacja Margarethe: nazistowska okupacja Węgier

Antycyganizm • Węgry
Marzec

Operacja Margarethe

Antysemityzm • Węgry
Marzec

Likwidacja obozu rodzinnego Theresienstadt

Antysemityzm • Czechy
Marzec

Masowe egzekucje w Kremničce po powstaniu słowackim

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

1943

Aktion Erntefest

Antysemityzm • Polska
Listopad

Transporty do „obozu rodzinnego” Auschwitz-Birkenau

Antysemityzm • Czechy
Wrzesień

Powstanie w obozie zagłady w Treblince

Antysemityzm • Polska
Sierpień

Drugi masowy mord Romów w komorach gazowych Auschwitz

Antycyganizm • Polska
Maj

Pożar szpitala w Dorosic

Antysemityzm • Węgry
Kwiecień

Powstanie w getcie warszawskim

Antysemityzm • Polska
Kwiecień

Pierwsze masowe morderstwa Romów w komorach gazowych Auschwitz

Antycyganizm • Polska
Marzec

Likwidacja gett

Antysemityzm • Polska
Marzec

Poprawka do dekretu o Auschwitz

Antycyganizm • Polska
Styczeń

Segregacja Romów w specjalnych osiedlach

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

Praca przymusowa w Borze

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

Theresienstadt jako getto propagandowe

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

1942

„Dekret o Auschwitz” Himmlera dotyczący Romów

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Himmler nakazuje deportację Romów do Auschwitz

Antycyganizm • Czechy
Grudzień

Spotkanie Hitlera, Bormanna i Himmlera w sprawie Romów

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Lokalne masakry i deportacje Romów w południowej Polsce

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Pierwsi Romowie zamordowani w komorze gazowej w Auschwitz

Antycyganizm • Polska
Grudzień

Pierwszy transport z Theresienstadt do Auschwitz-Birkenau

Antysemityzm • Czechy
Październik

Deportacje wstrzymane: około 24 000 Żydów pozostaje na Słowacji

Antysemityzm • Słowacja
Październik

Przeludnienie i masowa śmierć w Theresienstadt

Antysemityzm • Czechy
Wrzesień

Ustawa XIV z 1942 r. legalizująca system służby pracy w obronie narodowej (pomocniczej)

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Ustawa o religii izraelickiej

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Rozkaz wprowadzający segregację rasową Romów w Protektoracie

Antycyganizm • Czechy
Lipiec

Czwarta ustawa antyżydowska

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Romska praca przymusowa i obozy internowania w Państwie Słowackim

Antycyganizm • Słowacja
Czerwiec

Zamach na Reinharda Heydricha i późniejsze represje

Antysemityzm • Czechy
Maj

Zamach na Heydricha i późniejsze represje

Antycyganizm • Czechy
Maj

Wypędzenia Romów ze słowackich miast

Antycyganizm • Słowacja
Maj

Pierwszy oficjalny transport odjeżdża z Popradu do Auschwitz

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Rozpoczęcie akcji Reinhard

Antysemityzm • Polska
Marzec

Rozporządzenie wprowadzające prewencyjny areszt policyjny dla Romów

Antycyganizm • Czechy
Marzec

Państwowo zorganizowane deportacje słowackich Żydów do Lublina i Majdanka

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Podpisanie porozumienia umożliwiającego deportacje

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Transporty z Theresienstadt na Wschód

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Masakra w Nowym Sadzie

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

Żydowska służba pracy nad Donem

Antysemityzm • Węgry
Styczeń

Obozy pracy przekształcone w obozy odosobnienia

Antycyganizm • Czechy
Styczeń

1941

Pierwsze użycie gazu do masowego zabijania w Chełmnie

Antysemityzm • Polska
Grudzień

Obóz pracy i internowania w Seredi

Antysemityzm • Słowacja
Grudzień

Utworzenie getta i obozu tranzytowego Theresienstadt

Antysemityzm • Czechy
Listopad

Utworzenie gett dla Romów

Antycyganizm • Polska
Listopad

Deportacja Romów i Sinti z Lackenbach do getta łódzkiego

Antycyganizm • Polska
Listopad

Pierwsze deportacje z Protektoratu do gett

Antysemityzm • Czechy
Październik

Nazistowscy urzędnicy omawiają deportację Romów

Antycyganizm • Czechy
Październik

Egzekucja Romów w Brnie w czasie stanu wojennego

Antycyganizm • Czechy
Październik

Reinhard Heydrich mianowany zastępcą protektora Rzeszy

Antycyganizm • Czechy
Wrzesień

Reinhard Heydrich mianowany zastępcą protektora Rzeszy

Antysemityzm • Czechy
Wrzesień

Prawa rasowe i ograniczenia pracy wobec Romów

Antycyganizm • Słowacja
Wrzesień

Kodeks Żydowski: 270 artykułów prawnego wykluczenia

Antysemityzm • Słowacja
Wrzesień

Obowiązek noszenia żółtej gwiazdy

Antysemityzm • Czechy
Wrzesień

Trzecia ustawa antyżydowska

Antysemityzm • Węgry
Sierpień

Łapanki, wypędzenie i deportacja Żydów bez obywatelstwa węgierskiego oraz masakra w Kamieńcu Podolskim

Antysemityzm • Węgry
Lipiec

Pogrom w Radziłowie

Antysemityzm • Polska
Lipiec

Zmuszanie Romów do noszenia wyróżniających odznak

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

Systematyczne niszczenie żydowskich miejsc pamięci w wojennej Słowacji

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

1940

Węgry przystąpiły do państw Osi

Antycyganizm • Węgry
Listopad

Węgry przystępują do państw Osi

Antysemityzm • Węgry
Listopad

Słowacja przystępuje do Osi (pakt trójstronny)

Antysemityzm • Słowacja
Listopad

Utworzenie Centrum Żydowskiego (Ústredňa Židov)

Antysemityzm • Słowacja
Wrzesień

Węgierska aneksja północnego Siedmiogrodu

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

Węgierska aneksja północnego Siedmiogrodu

Antysemityzm • Węgry
Sierpień

Utworzenie obozów pracy w Lety u Písku i Hodonínie u Kunštátu

Antycyganizm • Czechy
Sierpień

Zakaz nauki Żydów w szkołach publicznych

Antysemityzm • Słowacja
Sierpień

Wprowadzenie Krajowego Rejestru Romów

Antycyganizm • Węgry
Sierpień

Zakaz korzystania przez Romów z transportu publicznego

Antycyganizm • Słowacja
Lipiec

Więzienie policyjne Gestapo utworzone w Terezínie

Antycyganizm • Czechy
Czerwiec

Więzienie Gestapo utworzone w Terezínie

Antysemityzm • Czechy
Czerwiec

Powstanie obozu pracy w Bełżcu

Antycyganizm • Polska
Maj

Ograniczenia dotyczące osiedli romskich

Antycyganizm • Słowacja
Kwiecień

Pogrom wielkanocny

Antysemityzm • Polska
Marzec

Rozkaz intensyfikujący romskie „akcje osiedleńcze”

Antycyganizm • Czechy
Luty

Zakaz wykonywania zawodu przez żydowskich lekarzy i prawników

Antysemityzm • Słowacja
Luty

Oznaczenie „J” w dokumentach tożsamości

Antysemityzm • Czechy
Styczeń

Przymusowa rejestracja i rasowa klasyfikacja Romów

Antycyganizm • Słowacja
Styczeń

1939

Utworzenie Generalnego Gubernatorstwa

Antysemityzm • Polska
Grudzień

Protektorat zakazuje koczowniczego życia Romów i Sinti

Antycyganizm • Czechy
Listopad

Pierwsze ograniczenia zatrudnienia Romów

Antycyganizm • Słowacja
Listopad

Aneksja Warthegau

Antysemityzm • Polska
Październik

Utworzenie Generalnego Gubernatorstwa

Antycyganizm • Polska
Październik

Plan Nisko: pierwsza deportacja Żydów podczas Holokaustu

Antysemityzm • Czechy
Październik

Rejestracja ludności żydowskiej

Antysemityzm • Czechy
Październik

Rozkaz Heydricha dotyczący segregacji rasowej

Antysemityzm • Polska
Wrzesień

Początek segregacji rasowej

Antycyganizm • Polska
Wrzesień

Deportacje w ramach „Akcji Nisko”

Antysemityzm • Polska
Wrzesień

Pierwsze egzekucje polskich Żydów

Antysemityzm • Polska
Wrzesień

Niemiecka inwazja na Polskę

Antysemityzm • Polska
Wrzesień

Niemiecka inwazja na Polskę

Antycyganizm • Polska
Wrzesień

Początek segregacji ludności „aryjskiej” i żydowskiej

Antysemityzm • Czechy
Sierpień

Utworzenie Centralnego Urzędu ds. Emigracji Żydów

Antysemityzm • Czechy
Lipiec

Rozporządzenie o aryzacji mienia żydowskiego

Antysemityzm • Czechy
Czerwiec

Ustawy antyżydowskie na Węgrzech w latach 1938–1944

Antysemityzm • Węgry
Maj

Druga ustawa antyżydowska

Antysemityzm • Węgry
Maj

Protektorat przyjmuje regulację dotyczącą dyscyplinarnych obozów pracy

Antycyganizm • Czechy
Kwiecień

Pierwszy arbitraż wiedeński i powrót terenów południowej Słowacji do Węgier

Antycyganizm • Węgry
Marzec

Konstantin von Neurath mianowany protektorem Rzeszy

Antycyganizm • Czechy
Marzec

Mianowanie Konstantina von Neuratha protektorem Rzeszy

Antysemityzm • Czechy
Marzec

Proklamowanie Protektoratu Czech i Moraw

Antycyganizm • Czechy
Marzec

Proklamowanie Protektoratu Czech i Moraw

Antysemityzm • Czechy
Marzec

Założenie Partii Strzałokrzyżowców

Antycyganizm • Węgry
Marzec

Utworzenie Państwa Słowackiego

Antycyganizm • Słowacja
Marzec

Utworzenie Państwa Słowackiego

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Okupacja Czechosłowacji przez nazistowskie Niemcy

Antysemityzm • Czechy
Marzec

Niemiecka okupacja Czechosłowacji

Antycyganizm • Czechy
Marzec

Ustawa o obronie narodu

Antysemityzm • Węgry
Marzec

Rozporządzenie rządowe ustanawiające dyscyplinarne obozy pracy

Antycyganizm • Czechy
Marzec

Pierwsze środki antyżydowskie

Antysemityzm • Słowacja
Marzec

Aryzacja: przejęcie żydowskiego majątku na Słowacji

Antysemityzm • Słowacja
Styczeń

Pierwsze egzekucje Romów w okupowanej Polsce

Antycyganizm • Polska
Styczeń

OD PAMIĘCI DO MONITOROWANIA

Poznałeś przeszłość — teraz zobacz, jak historia splata się z teraźniejszością. Poznaj najnowsze przypadki antysemityzmu i antycyganizmu w Europie Środkowej