Metodologia

Raportowanie

Poniższy przewodnik został opracowany w celu zebrania zweryfikowanych informacji na temat incydentów antysemickich i antycygańskich, co pomoże w pełniejszym zobrazowaniu ich skali, charakteru i skutków. Naszym celem jest dokumentowanie konkretnych przypadków od aktów wandalizmu po fizyczne ataki wraz z wszelkimi możliwymi do zidentyfikowania osobami, grupami lub instytucjami za nie odpowiedzialnymi. Dodatkowo, tam gdzie to możliwe, dążymy do uchwycenia fałszywych narracji lub dezinformacji, które mogły doprowadzić do tych incydentów, usprawiedliwiać je lub prowadzić do kolejnych. Chcemy pokazać jak nienawiść i uprzedzenia są szerzone i utrwalane w kontekstach lokalnych i krajowych. Krótko mówiąc, badamy:

• Incydenty antysemickie i antycygańskie
• Sprawców (jeśli znani)
• Towarzyszące fałszywe narracje lub dezinformacje (jeśli są możliwe do opisania)

Poziom weryfikacji

Najlepiej jeśli każdy incydent ma dwa lub więcej niezależnych źródeł potwierdzających, że do niego doszło. Nie wszystkie incydenty są zgłaszane mediom, a policja może nie być chętna lub nie być w stanie potwierdzić incydentu, zwłaszcza w trakcie trwającego śledztwa. Dlatego prosimy najpierw określić, czy incydent jest zweryfikowany (dwa lub więcej źródeł), częściowo zweryfikowany (jedno źródło) lub niezweryfikowany (brak źródeł).

Metodologia

Podczas zgłaszania incydentu odnieś się do trzech poniższych kryteriów:

• (A) Czy incydent jest motywowany antysemityzmem lub antycyganizmem
• (B) Czy doszło do przemocy lub niszczenia mienia
• (C) Czy incydent może być określony geograficznie

^A Definicje

Antysemityzm to określone postrzeganie Żydów, które może się wyrażać jako nienawiść do nich. Antysemityzm przejawia się zarówno w słowach, jak i czynach skierowanych przeciwko Żydom lub osobom, które nie są Żydami, oraz ich własności, a także przeciw instytucjom i obiektom religijnym społeczności żydowskiej.

Antycyganizm/dyskryminacja antyromska przejawia się w indywidualnych wypowiedziach i czynach, jak również w polityce instytucjonalnej i praktykach marginalizowania, wykluczania, przemocy fizycznej, deprecjonowania kultur i sposobów życia Romów, a także w mowie nienawiści, skierowanej przeciwko Romom oraz innym osobom i grupom postrzeganym, stygmatyzowanym lub prześladowanym – i w epoce nazizmu i po dziś dzień – jako „Cyganie”. Prowadzi to do traktowania Romów jako rzekomo obcej grupy i kojarzenia z nimi szeregu negatywnych stereotypów oraz wypaczonych wyobrażeń, które stanowią odmianę rasizmu.

^B Przemoc lub niszczenie mienia

Incydenty z użyciem przemocy to akty fizycznej agresji, podjęte lub usiłowane, skierowane przeciwko osobom lub grupom postrzeganym jako żydowskie lub romskie, a także wobec związanych z nimi instytucji, mienia, symboli lub zgromadzeń, motywowane w całości lub w części uprzedzeniami antysemickimi lub antycygańskimi. Obejmują one, ale nie ograniczają się do: napaści fizycznych, podpaleń, zamachów bombowych, strzelanin, wrogiego wandalizmu oraz innych działań powodujących lub mających na celu spowodowanie obrażeń ciała, strachu lub zastraszenia.

^C Możliwość zmapowania

Geograficznie możliwe do zmapowania incydenty to zgłoszone przypadki antysemickich lub antycygańskich incydentów, które spełniają kryteria (A) i (B) oraz mogą być dodatkowo wiarygodnie powiązane z określoną lokalizacją fizyczną (np. szkołą, synagogą, osadą romską, przestrzenią publiczną lub dzielnicą). Ta definicja pozwala na uwzględnienie szerokiego zakresu incydentów, z zastrzeżeniem, że można je przypisać do konkretnego miejsca w rzeczywistości.

Mapowanie geograficzne nie obejmuje incydentów, które nie są możliwe do zidentyfikowania lokalizacji i nie mogą być wiarygodnie powiązane z konkretnym miejscem. W szczególności wyklucza:

• Incydenty online, jak mowa nienawiści lub groźby za pośrednictwem mediów społecznościowych, komunikatorów lub stron bez ataku fizycznego.
• Niejasne lub anonimowe zgłoszenia bez danych lokalizacyjnych (np. ogólne relacje o dyskryminacji bez podania konkretnych informacji o czasie i miejscu).
• Ogólne postawy społeczne lub trendy, wyniki ankiet lub treści ideologiczne, które nie są powiązane z konkretnym wydarzeniem ani lokalizacją.
• Wtórne relacje (np. pogłoski lub przekazy medialne), które wspominają o incydentach antysemickich lub antyromskich bez określenia miejsca ich wystąpienia.

Opcjonalne dodatkowe informacje

^D Osoba lub grupa odpowiedzialna

W niektórych przypadkach możliwe może być zidentyfikowanie konkretnego sprawcy lub grupy (na przykład poprzez tag lub powiązany wpis w mediach społecznościowych) odpowiedzialnej za sam incydent lub za jego pochwalanie lub bagatelizowanie po fakcie. W takim przypadku prosimy o zamieszczenie krótkiego opisu tych podmiotów, z zachowaniem następujących zasad:

• Należy podawać nazwy osób lub grup tylko wtedy, gdy istnieją jasne, wiarygodne i potwierdzone dowody ich zaangażowania.
• Wyraźnie rozróżniaj między osobami indywidualnymi, spontanicznymi grupami, zorganizowanymi sieciami lub instytucjonalnymi podmiotami.
• W przypadku osób indywidualnych zaznacz, czy działały w ramach zorganizowanej kampanii, grupy nienawiści, czy samodzielnie.
• Używaj precyzyjnego, neutralnego języka (np. „członek skrajnie prawicowej grupy młodzieżowej”, „przedstawiciel lokalnych władz”) zamiast uogólnień (np. „skrajna prawica”, „samorząd”).
• Stosuj określenia typu „rzekomo”, „podobno”, „według świadków” w przypadkach, gdy informacje nie zostały jeszcze potwierdzone przez organy lub wiarygodne źródła.
• Zachowaj ostrożność wobec przepisów o ochronie prywatności, domniemania niewinności oraz ryzyka zniesławienia.

^E Fałszywe narracje i dezinformacja

Podczas rejestrowania incydentów związanych z antysemityzmem lub antycyganizmem warto zidentyfikować i precyzyjnie opisać fałszywe narracje, teorie spiskowe lub dezinformację, które odegrały rolę w podżeganiu, usprawiedliwianiu lub szerzeniu tych zjawisk. W takim przypadku należy uwzględnić krótki opis tych czynników, z zachowaniem poniższych zasad:

• Opisz leżącą u podstaw fałszywą narrację, a nie tylko powierzchowną dezinformację. Przykład: zamiast napisać „twierdzili, że Romowie są przestępcami”, odnotuj szerszą narrację: „Incydent był podsycany przez utrwaloną fałszywą narrację, która przypisuje społeczności romskiej wrodzoną skłonność do popełniania przestępstw”.
• Unikaj powielania obraźliwego języka lub treści dezinformacyjnych bez wyraźnego oznaczenia ich jako fałszywych.
• Używaj określeń takich jak „teoria spiskowa”, „bezpodstawna plotka” czy „obalone twierdzenie”, aby konsekwentnie i jasno oznaczać dezinformację.
• W miarę możliwości krótko wyjaśnij pochodzenie, trwałość lub cel danej narracji. Przykład: „Ten antysemicki motyw ma korzenie w średniowiecznych oskarżeniach o mord rytualny i wciąż krąży w internecie podczas kryzysów.”
• Wskaż, w jaki sposób fałszywa narracja przyczyniła się do podżegania, normalizacji uprzedzeń, wyboru celów lub przemocy.
• Przykład: „Fałszywe twierdzenie, że Romowie celowo roznoszą choroby, doprowadziło do ataku grupy samozwańczych obrońców porządku na rodzinę w osadzie”.