Wróć do listy
1952
Czechy
Antysemityzm

Elementy antysemickie w procesie tzw. antypaństwowego ośrodka spiskowego Rudolfa Slánskiego

W dniach 20–27 listopada 1952 r. w Pradze odbył się proces tzw. ośrodka spiskowego kierowanego jakoby przez Rudolfa Slánskiego. Był on byłym sekretarzem generalnym Komunistycznej Partii Czechosłowacji, a zarzuty wobec niego i pozostałych oskarżonych były sfabrykowane. Totalitarny reżim komunistyczny wykorzystywał retorykę antysyjonistyczną w propagandzie związanej z procesem, która przerodziła się także w otwarty antysemityzm. Oskarżenie podsycało również antysemickie nastroje w społeczeństwie.

Rudolf Slánský, unknown photographer, before 1953. Source: National Archives of the Czech Republic / commons.wikimedia.org. Public domain

Podkreślanie żydowskiego pochodzenia oskarżonych

Proces odbywał się pod nadzorem sowieckich doradców i należy do kategorii stalinowskiego terroru wymierzonego w samych komunistów. W procesie oskarżono czternastu wysokich funkcjonariuszy na podstawie sfabrykowanych zarzutów, z których jedenastu skazano na śmierć. Podczas procesu reżim szerzył propagandę antysyjonistyczną i podkreślał żydowskie pochodzenie większości oskarżonych. W tajnej policji – Służbie Bezpieczeństwa – znajdowali się też funkcjonariusze antysemiccy. Oskarżonych torturowano i zmuszano do przyznania się do winy. W wyniku propagandy wzrosły także agresywne nastroje antysemickie w społeczeństwie. Osoby skazane zostały później zrehabilitowane (w większości pośmiertnie). Proces był również pozytywnie odbierany przez ówczesnych zachodnich neofaszystów, zwłaszcza przez Amerykanina Francisa Parkera Yockeya, ze względu na jego antysemicki charakter. Teorie spiskowe dotyczące procesu utrzymują się do dziś.

Reakcja ludności na proces Slánskiego i in. – raport – 27 listopada 1952 r., obecnie w Archiwum Służb Bezpieczeństwa – ABS, sygn. 310-114-9

Regionalna Administracja Służby Bezpieczeństwa w Pilźnie (1952)

Przejdź do epoki na osi czasu

1939 – 1945

Czasy wojny i ludobójstwa

162 incydentów

Odkryj epokę

1945 – 1989

Czas autorytaryzmu

125 incydentów

Odkryj epokę

1989 – 2004

Czas demokratyzacji

140 incydentów

Odkryj epokę

2004 – 2024

Unia Europejska

151 incydentów

Odkryj epokę