
Zafascynowani Hitlerem w realnym socjalizmie
W latach 80. część młodzieży w komunistycznej Czechosłowacji zaczęła eksperymentować z formami neonazizmu, często jako buntowniczym gestem wobec sztywnego środowiska „realnego socjalizmu”. Jedną z najbardziej znanych grup był Totenkopf, założony w Brnie w 1983 r. i kierowany przez charyzmatycznego ucznia szkoły średniej interesującego się historią wojskowości. Gang przyjął symbolikę nazistowską i fantazjował nawet o odkryciu ukrytej broni z czasów II wojny światowej. Ich działania szybko przekształciły się w przemoc motywowaną rasowo, wymierzoną w Romów, Arabów i Żydów. Podczas ataków ofiary obrzucano obelgami takimi jak „śmierdzący Żydzi”. Służba Bezpieczeństwa (StB) szybko wykryła grupę, a jej członkowie zostali oskarżeni i skazani. Sprawa Totenkopf pokazuje jak subkultura ekstremistyczna mogła pojawić się w autorytarnym socjalizmie mimo dekad propagandy antyfaszystowskiej oraz jakie oraz jak ograniczone było państwo w przeciwdziałaniu zjawisku .
„W niektórych grupach profaszystowskich, takich jak MAFIA, ČERNÁ SMRT („Czarna Śmierć”), TOTENKOPF, HITLER-KLAN, SPOLEK SS-REICH, LANDSMANNSCHAFT i innych, wśród młodych ludzi dominuje przede wszystkim poczucie uczestnictwa w wielkiej przygodzie. Podziw budzą tajność działań, siła i władza, nienaganna organizacja oraz postrzegana zdolność do działania.“
Służba Bezpieczeństwa (StB): Charakterystyczne cechy sytuacji bezpieczeństwa państwa, w tym tendencje w taktyce dywersyjnych działań Zachodu przeciwko Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej i innym państwom socjalistycznym na odcinku dywersji ideologicznej.
Materiał wewnętrzny tajnej policji z 1984 r., obecnie przechowywany w Archiwum Służb Bezpieczeństwa (ABS).
Dalsza lektura / Źródła
Kultura svépomocí. Ekonomické a politické rozměry v českém subkulturním prostředípozdního reálného socialismu a postsocialismu
Daniel, Ondřej et. al. (2016), Praha: Filosofická fakulta Univerzity Karlovy
Pravicový extremismus a radikalismus v České republice
Mareš, Miroslav (2003), Brno: Barrister & Principal. Centrum strategických studií
Neonacismus v pozdně socialistickém Československu: aktéři, ideologie, vývoj (bachaleor thesis)
Polák, Michael (2014), Praha: Univerzita Karlova