Nacjonalizm, spisek i wykluczenie
Epoka Mečiara charakteryzowała się tendencjami autorytarnymi, konfrontacyjnym nacjonalizmem i silnie polaryzującą komunikacją polityczną. Motywy antysemickie powracały jako element działań służących definiowaniu wrogów i delegitymizowaniu krytyków. Żydów przedstawiano niekiedy jako obcych, kosmopolitycznych lub ekonomicznie wpływowych aktorów, rzekomo zagrażających słowackiej suwerenności. Narracje te czerpały ze starych stereotypów, ale dostosowywały się do warunków postkomunistycznych, wykorzystując język kodowany, rewizjonizm historyczny i teorie spiskowe rozpowszechniane za pośrednictwem przemówień politycznych, mediów związanych z partiami oraz publikacji nacjonalistycznych. Choć nie stanowiły formalnej polityki państwa, obecność tego rodzaju dyskursu w głównym nurcie polityki nacjonalistycznej przyczyniała się do jego normalizacji w życiu publicznym. Ograniczone potępienie i słabe reakcje instytucjonalne sprzyjały zaś jego rozpowszechnianiu przy niewielkich konsekwencjach w kluczowej fazie transformacji demokratycznej.
„Ponad jedna czwarta respondentów stwierdziła, że wiele ważnych wydarzeń jest wynikiem światowego spisku żydowskiego. Sześćdziesiąt trzy procent uważało natomiast, że Żydzi troszczą się przede wszystkim o siebie, swoje pieniądze i własne korzyści.“
Jewish Telegraphic Agency
„Slovak Leader Disavows Any Ties to Nazi State”, kwiecień 1993 r.
Context: AJCommittee survey released in Bratislava in April 1993 (during Mečiar’s government), showing widespread antisemitic stereotypes despite Mečiar’s pledges to combat antisemitism.
Dalsza lektura / Źródła
Slovak Leader Disavows Any Ties to Nazi State
Jewish Telegraphic Agency, April 1993 – Primary survey evidence of antisemitic beliefs in Bratislava
Hating Thy Imaginary Neighbor: An Analysis of Antisemitism in Slovakia
Bustikova, Lenka & Guasti, Petra, 2012, Journal for the Study of Antisemitism, Vol. 4, No. 2
Anti-Semitism in Slovakia after the Velvet Revolution of 1989
Peter Salner, 2020, Slovak Academy of Sciences
Country Reports on Human Rights Practices – Slovak Republic – Official U.S. government assessment of antisemitism during Mečiar era
U.S. Department of State, 1998