Restytucja majątku i gwałtowna reakcja
W maju 1946 r. słowacki rząd autonomiczny przyjął ustawę restytucyjną unieważniającą aryzacje i zwracającą majątek Żydom. Byli partyzanci — często mianowani administratorami przejętych przedsiębiorstw — sprzeciwiali się ustawie, obawiając się utraty wojennych zdobyczy. Podczas I Ogólnokrajowego Kongresu Słowackich Partyzantów (2–4 sierpnia 1946 r.) doszło do wybuchu fali przemocy. W dniach 1–6 sierpnia uczestnicy zamieszek zaatakowali dziesięć mieszkań oraz kuchnię społeczności żydowskiej, raniąc 19 osób (w tym 4 ciężko). Antysemickie ulotki rozprowadzane przed kongresem mobilizowały do przemocy hasłami typu „Śmierć Żydom!” i „Teraz albo nigdy, precz z Żydami!”. Zamieszki rozprzestrzeniły się na inne miasta. Rząd zawiesił restytucję, lecz rozpoczął dochodzenia w sprawie współudziału mundurowych w incydentach. Wydarzenia ukazały jak antysemityzm przetrwał mimo klęski nazizmu.
„Na początku sierpnia 1946 r. na Słowacji doszło do nowych incydentów antyżydowskich. W tym czasie w Bratysławie odbywał się pierwszy ogólnokrajowy kongres partyzantów.“
Petr Bednařík
„Protižidovské výtržnosti při partyzánském sjezdu v českém tisku v létě 1946,“ Acta Musei Nationalis Pragae – Historia litterarum 57(4), 2012, 37–42.
Dalsza lektura / Źródła
Beyond Violence: Jewish Survivors in Poland and Slovakia.1944–48
Cichopek-Gajraj, Anna, 2014, Cambridge University Press
Anti-Jewish Riots during Partisan Congress in Czech Press in Summer 1946
Bednařík, Petr, 2012, Acta Musei Nationalis Pragae – Historia litterarum, Vol. 57, No. 4, pp. 37-42.
Ústav pamäti národa (UPN) – Institute of National Memory Slovakia
Archival materials: criminal case files and investigations from postwar violence (1945–1948)