Prześladowania rasowe i transport przymusowy
Społeczności romskie na Słowacji mierzyły się z narastającymi prześladowaniami, lecz masowe deportacje nasiliły się po 1944 r., gdy władze niemieckie przejęły nad nimi bezpośrednią kontrolę przy wsparciu słowackich kolaborantów, w tym Hlinkowej Gwardii. Romów aresztowano oskarżając ich o „włóczęgostwo” lub rzekome powiązania z ruchem oporu. Ofiary zamykano w tymczasowych miejscach detencji m.in. w Żylinie, Novákach i lokalnych więzieniach, zanim przetransportowano ich do obozów w Rzeszy Niemieckiej. Archiwa potwierdzają deportacje romskich kobiet do Ravensbrück, mężczyzn do Buchenwaldu oraz grup rodzinnych do „cygańskiego obozu rodzinnego” w Auschwitz II–Birkenau. Deportacje te były jednym z etapów ludobójstwa Romów w kontrolowanej przez nazistów Europie.
„Potem znowu nas zarejestrowali i załadowali do wagonów, pojechaliśmy do Dachau. 60 osób wsadzono do jednego wagonu.“
Nové poznatky o holokauste Rómov na Slovensku
Kumanová, Zuza – Mann, Arne B. – Bratislava, 2015
Dalsza lektura / Źródła
Romano fórum / Denník N – commemorative article quoting Kumanová on major camps and Slovak Roma deportations
Useful as accessible secondary reading
Orbis Mea – “Holokaust Rómov”
Summary of persecution, including statement that Roma from southern and south‑eastern Slovakia were transported to Dachau and other camps
Rusyn.sk – “Základné fakty o holokauste Rómov na Slovensku”
Short overview; notes concentration into labour camps and subsequent deportations
USHMM – “Genocide of European Roma (Gypsies), 1939–1945”
Broader context for Porajmos and deportation system