Normalizacja ekstremistycznego samozwańczej ochrony porządku
W latach 2016–2017 przedstawiciele ĽSNS organizowali patrole w pociągach regionalnych, nosząc insygnia partyjne i przedstawiając się jako wolontariusze pilnujący porządku publicznego. Choć określano je jako zapobieganie przestępczości, patrole nieproporcjonalnie uderzały w trasy związane ze społecznościami romskimi. Romscy pasażerowie zgłaszali zastraszanie, nękanie słowne i wszechobecną atmosferę strachu, gdy umundurowani ekstremiści sprawowali nieformalną władzę w przedziałach. Zacierało to granicę między aktywizmem politycznym a samozwańczym wymierzaniem sprawiedliwości, wzmacniającym stereotypy, przedstawiającym Romów jako naturalne zagrożenie bezpieczeństwa. Władze państwowe reagowały niespójnie, wahając się przed egzekwowaniem ograniczeń działalności paramilitarnej. Patrole kolejowe odzwierciedlały szerszy wzrost skrajnie prawicowego wigilantyzmu w demokratycznej Słowacji, pokazując, jak ekstremiści szukali legitymizacji poprzez zajmowanie przestrzeni publicznej i normalizowanie antycyganizmu w codziennym życiu.
„Partia Mariána Kotleby nie może zastępować policji państwowej i brać sprawiedliwości we własne ręce, a patrole ĽSNS w pociągach powinny zostać zniesione. To nic innego jak czysta prowokacja, która doprowadzi tylko do przemocy wobec Romów.“
František Tanko, przewodniczący Strana rómskej únie na Slovensku (SRÚS)
Cyt. w Pravda, „Rómovia sú rozhorčení Kotlebovými hliadkami vo vlakoch,” 12 kwietnia 2016 r.
Dalsza lektura / Źródła
Pravda – “Rómovia sú rozhorčení Kotlebovými hliadkami vo vlakoch” (12 Apr 2016)
Quotes Romani representative František Tanko: “Je to iba čistá provokácia, ktorá povedie len k násilnostiam voči Rómom,” directly tying the patrols to the risk of violence against Roma.
Deutsche Welle – “Slovakia outlaws far‑right train patrols” (25 Oct 2016)
States that parliament banned patrols “that target the Roma community, Europe’s poorest and largest minority,” making the antigypsyist targeting explicit
Yahoo/Reuters – “Slovak parliament curbs far‑right vigilante train patrols” (25 Oct 2016)
Reports that “human rights organizations argue that the group’s actions are specifically targeting Slovakia’s Roma community.”
Romea.cz – “Slovak Parliament bans ultra‑right party’s ‘train patrols’”
Notes that the patrols became popular through a video of members “aiding Slovak Police officers as they intervene against a drunken Romani man,” and quotes experts who see them as a step toward militias
TERAZ.sk / TASR – “Rezort vnútra: Jediný, kto môže vo vlakoch zasahovať, je polícia” (16 Jan 2017)
Interior Ministry statement on the legal powers in trains, prompted by proposals to counter Kotleba’s patrols
Aktuality.sk – “Ako poslanec ĽSNS Mazurek ľuďom klamal o vlakových hliadkach” (13 Dec 2016)
Uses police statistics to show that patrols did not reduce crime and describes the PR built around “problem trains” with many Roma