Getta i domy z żółtą gwiazdą
Gettoizacja na Węgrzech rozpoczęła się szybko po rozpoczęciu niemieckiej okupacji w marcu 1944 r. Na Rusi Zakarpackiej proces zaczął się o świcie 16 kwietnia, wraz z utworzeniem szesnastu gett i obozów zbiorczych. Później powstało kolejnych jedenaście w północnym Siedmiogrodzie. W ciągu kilku tygodni w tych dwóch strefach stłoczono niemal 290 000 Żydów. Na początku czerwca gettoizacja objęła prawie cały kraj, z wyjątkiem Budapesztu. W stolicy Żydów zmuszono do zamieszkania w niemal 2 000 „domów z żółtą gwiazdą”, oznaczonych Gwiazdą Dawida. Budynki te szybko się przeludniły, nie zapewniono dostępu do środków czystości. Wkrótce pojawiły się braki żywności.
Głównym celem gettoizacji było odizolowanie i skoncentrowanie społeczności żydowskich oraz przygotowanie ich do deportacji do nazistowskich obozów śmierci. Wśród żydowskiej ludności prowincji proces ten został niemal całkowicie zakończony. Po przejęciu władzy przez strzałokrzyżowców, także Żydów z Budapesztu skierowano do gett.
„Policja przeszukała nas w siedzibie gminy. Zabrano wszystko, co miało wartość. Między innymi zabrali moją lalkę z porcelanową głową, choć jeden z policjantów po jej obejrzeniu powiedział, że nic w niej nie ma. Węgierski komendant policji powiedział: „Już nie będzie jej potrzebować”. Byłam tym strasznie zdenerwowana.”
Wspomnienie węgierskiej ocalałej
Jeszenszki Kornélia (2023) A holokauszt a magyar nők emlékezetében – visszaemlékezések a gettósítás és deportálás időszakára. Erudittio-Educatio, 18(4): 36–50, s. 42
Dalsza lektura / Źródła
A magyar holokauszt személyes történetének digitális gyűjteményei
Kovács Éva Judit, Szász Anna Lujza, Lénárt András (2012). Buksz-Budapesti Könyvszemle, 23 (4): 336-351.
A holokauszt a magyar nők emlékezetében – visszaemlékezések a gettósítás és deportálás időszakára
Jeszenszki Kornélia (2023). Eruditio-Educatio, 18(4): 36-50
Falak mögött – Zsidó gettók a második világháború alatt. Holokauszt Emlékközpont
Pécsi Tibor (2009)