Getta i domy z żółtą gwiazdą
Gettoizacja na Węgrzech rozpoczęła się wkrótce po rozpoczęciu niemieckiej okupacji. Na Rusi Zakarpackiej proces ten rozpoczął się o świcie 16 kwietnia wraz z utworzeniem szesnastu gett i obozów zbiorczych. Następnie utworzono kolejnych jedenaście w północnym Siedmiogrodzie. W ciągu kilku tygodni w obu tych strefach stłoczono niemal 290 000 Żydów. Na początku czerwca gettoizacja objęła niemal cały kraj, z wyjątkiem Budapesztu. W stolicy Żydów zmuszono do zamieszkania w blisko 2 000 tzw. „domów z żółtą gwiazdą”, oznaczonych Gwiazdą Dawida. Budynki te szybko się przeludniły, a ich mieszkańcom nie zapewniono odpowiednich warunków sanitarnych. Wkrótce zaczęło również brakować żywności.
Głównym celem gettoizacji było odizolowanie i skoncentrowanie ludności żydowskiej oraz przygotowanie jej do deportacji do nazistowskich obozów zagłady. Na prowincji proces ten został przeprowadzony niemal w całości. Po przejęciu władzy przez strzałokrzyżowców również Żydów z Budapesztu skierowano do gett.
„Policja przeszukała nas w siedzibie gminy. Zabrano wszystko, co miało wartość. Między innymi zabrali moją lalkę z porcelanową głową, choć jeden z policjantów po jej obejrzeniu powiedział, że nic w niej nie ma. Węgierski komendant policji powiedział: „Już nie będzie jej potrzebować”. Byłam tym strasznie zdenerwowana.”
Wspomnienie węgierskiej ocalałej
Jeszenszki Kornélia (2023) A holokauszt a magyar nők emlékezetében – visszaemlékezések a gettósítás és deportálás időszakára. Erudittio-Educatio, 18(4): 36–50, s. 42
Dalsza lektura / Źródła
A magyar holokauszt személyes történetének digitális gyűjteményei
Kovács Éva Judit, Szász Anna Lujza, Lénárt András (2012). Buksz-Budapesti Könyvszemle, 23 (4): 336-351.
A holokauszt a magyar nők emlékezetében – visszaemlékezések a gettósítás és deportálás időszakára
Jeszenszki Kornélia (2023). Eruditio-Educatio, 18(4): 36-50
Falak mögött – Zsidó gettók a második világháború alatt. Holokauszt Emlékközpont
Pécsi Tibor (2009)