Wróć do listy
1995
Czechy
Antycyganizm

Romski ojciec zamordowany w swoim mieszkaniu w Žďárze nad Sázavou, broniąc rodziny przed rasistowskimi skinheadami

Późnym wieczorem 13 maja 1995 r. grupa czterech rasistowskich skinheadów, którzy zebrali się w miejscowej restauracji, spontanicznie uzgodniła, że pójdzie pobić Romów. Jeden z nich wiedział, że w pobliskim domu mieszka romska rodzina. Podeszli tam i wykopali drzwi. 42-letni piekarz Tibor Berki mieszkał tam z żoną i pięciorgiem dzieci. Co najmniej jeden ze skinheadów – Zdeněk Podrázský (wówczas 21-letni) – kilka razy uderzył go kijem baseballowym w głowę. Berki zmarł następnego dnia. Jego zabójstwo wzbudziło silne emocje w społeczności romskiej i doprowadziło do nasilenia działań służb .

Tragedia doprowadziła do aktywizmu w walce z ekstremizmem

Fala rasistowskich ataków z połowy lat 90. przez długi czas nie znajdowała wystarczającego odzwierciedlenia w polityce bezpieczeństwa Republiki Czeskiej. Brutalne zabójstwo Tibora Berkiego, poprzedzone ustalonym w pubie atakiem grupy skinheadów, doprowadziło do zmiany polityki państwa. Pogrzeb ofiary stał się także manifestacją romskich i prawoczłowieczych aktywistów przeciwko rasizmowi. Rząd przyjął następnie środki zwiększające skuteczność walki z ekstremizmem. Między innymi od 1 stycznia 1996 r. w każdej komendzie powiatowej czeskiej policji miał działać co najmniej jeden policjant specjalizujący się w ekstremizmie. Sprawcy zostali skazani, ale pojawił się problem, gdy – biorąc pod uwagę ówczesne brzmienie i interpretację prawa karnego – sąd pierwszej instancji odmówił uznania czynu za rasowo motywowany, wskazując, że Romowie nie są inną rasą niż czescy sprawcy. Wywołało to oburzenie w społeczności romskiej i środowiskach praw człowieka, a następnie zmieniono brzmienie i interpretację prawa.

Informacja o środkach zapewniających skuteczniejsze postępowanie w zapobieganiu i ściganiu przestępstw i wykroczeń motywowanych nienawiścią rasową i narodowościową albo popełnianych przez zwolenników grup ekstremistycznych

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Ministerstwo Sprawiedliwości (1995), Praga: na posiedzenie rządu Republiki Czeskiej

Przejdź do epoki na osi czasu

1939 – 1945

Czasy wojny i ludobójstwa

162 incydentów

Odkryj epokę

1945 – 1989

Czas autorytaryzmu

125 incydentów

Odkryj epokę

1989 – 2004

Czas demokratyzacji

140 incydentów

Odkryj epokę

2004 – 2024

Unia Europejska

151 incydentów

Odkryj epokę