Koniec tradycyjnego życia romskiego
Reżim tzw. demokracji ludowej w Czechosłowacji, pozostający pod faktyczną kontrolą Partii Komunistycznej, dążył do stłumienia wolności romskich społeczności wędrownych i jednocześnie zapewnienia dodatkowej siły roboczej dla gospodarki . W tym celu przyjęto ustawę nr 74/1958 Dz.U., która weszła w życie 1 marca 1959 r. i faktycznie kryminalizowała koczowniczy tryb życia. W praktyce urzędnicy konfiskowali koła wozów, zabierali lub zabijali konie i niszczyli materialne podstawy mobilności Romów. Choć ustawa nie wymieniała Romów wprost, jej egzekwowanie w przeważającej mierze było w nich wymierzone. W 1990 r. przepisy karne uchylono. Reszta ustawy obowiązywała jednak aż do pełnego uchylenia w 1998 r., kiedy uzasadnienie przyznało, że samo jej istnienie było hańbą dla czeskiego porządku prawnego.
“Dotychczasowe środki administracyjne podejmowane w celu reedukacji osób koczowniczych i półkoczowniczych nie przyniosły decydującej zmiany. Dlatego konieczne jest ustanowienie bezpośredniego zakazu koczowniczego trybu życia ustawą. Stworzy to warunki niezbędne do włączenia osób koczowniczych i półkoczowniczych do procesu pracy oraz do zastosowania potrzebnego wpływu wychowawczego i przymusowego, zwłaszcza ze strony komitetów narodowych.”
Uzasadnienie do ustawy nr 74/1958
Dalsza lektura / Źródła
Chamber of Deputies of the Parliament of the Czech Republic (in Czech)