Transporty z Theresienstadt na Wschód

Żydzi z Theresienstadt są deportowani do obozów śmierci

Od początku Theresienstadt miało funkcję tranzytową – było obozem zbiorczym, z którego więźniów deportowano do gett i obozów zagłady na Wschodzie. Pierwszy taki transport ogłoszono publicznie w getcie 5 stycznia 1942 r. (transport do Rygi, dziś Łotwa). Pierwszy tysiąc Żydów z Theresienstadt deportowano do Rygi 9 stycznia. W 1942 r. transporty kierowano głównie do Lublina, Izbicy, Zamościa oraz do obozów śmierci w Małym Trościeńcu i Treblince.

Od końca października 1942 r. transporty z Theresienstadt wysyłano wyłącznie do obozu zagłady Auschwitz-Birkenau. Pierwszy z nich, oznaczony kryptonimem By, odjechał 26 października 1942 r. z 1 866 więźniami. Pod koniec stycznia 1943 r. w Theresienstadt wybuchła epidemia tyfusu. Prawdopodobnie z obawy przed jej rozprzestrzenieniem dowództwo SS wstrzymało transporty na następne osiem miesięcy. W tym czasie ukończono bocznicę kolejową od głównej linii w Bohušovicach nad Ohří bezpośrednio do Głównej Twierdzy w Theresienstadt – na teren dzisiejszej ulicy Dlouhá. Rozwiązanie to miało przyspieszyć proces deportacji i zapobiec kontaktowi deportowanych grup Żydów z ludnością cywilną w pobliżu twierdzy Theresienstadt. We wrześniu 1943 r. transporty do Auschwitz wznowiono z bezprecedensową intensywnością. Ostatni transport  o kryptonimie Ev, opuścił Theresienstadt 28 października 1944 r. Łącznie 87 000 więźniów getta Theresienstadt deportowano na wschód do obozów koncentracyjnych i zagłady. Tylko cztery tysiące z nich przeżyło II wojnę światową.