Prześladowanie i mobilizacja prowadzone przez państwo
W sierpniu 1944 r. Ministerstwo Obrony oficjalnie nakazało utworzenie specjalnych „cygańskich” batalionów pracy. Zgodnie z dekretem zmobilizowanych miało zostać od 10 000 do 12 000 „włóczęgów”, lecz w rzeczywistości osiągnięto tylko ułamek tej liczby. Jedną z osobliwości regulacji było to, że nie definiowała ona prawnie pojęcia „wędrownych Cyganów”, co pozwalało żandarmerii działać arbitralnie: nawet osiadłych robotników dniówkowych bez pisemnych umów często określano jako „uchylających się od pracy” i zatrzymywano.
Zmobilizowani Romowie pracowali we własnych cywilnych ubraniach, oznaczeni narodowymi trójkolorowymi opaskami. Choć niektóre komitaty już wcześniej zaczęły na własną rękę zmuszać całe rodziny do pracy, ostatecznie powstało tylko kilka oficjalnych jednostek. Pozostaje to najsłabiej udokumentowanym rozdziałem historii romskiej społeczności Węgier; ostatnie oficjalne wzmianki o tych oddziałach pochodzą z marca 1945 r.
„Epoka Horthyego charakteryzowała się przede wszystkim podejściem skoncentrowanym na postrzeganiu Romów jako problemu oraz wrogimi publikacjami pełnymi uprzedzeń. Podstawowym założeniem było przekonanie, że ludność romska jest pasożytnicza, szkodliwa, skłonna do przestępczości i pod każdym względem stanowi zagrożenie dla społeczeństwa. Jedynie muzyków uznawano za „pracujących Romów.”
Attila Jakab, historyk
Dalsza lektura / Źródła
Lágerek népe – névtelen romák holokausztja
Márfi Attila (szerk.) (2014). Pécs: Pécs M. J. Város Önkormányzata, Janus Pannonius Múzeum.
Cigány katonai munkaszázadok Magyarországon 1944–1945-ben
Karsai László (1991). Hadtörténelmi Közlemények, 104. évf. 2. sz. 157–166. O.
Tények, adatok a cigányok háborús üldöztetésének (1939–1945) tanintézeti feldolgozásához
Szita Szabolcs (szerk.) (2000). Budapest: k. n.
A munkaszolgálat Magyarországon, 1939–1945
Szita Szabolcs (2004). Hadtörténelmi Közlemények, 117. évf. 3. sz. 817–858. O.