Rozczarowanie polityką głównego nurtu i trudności gospodarcze przyczyniły się do powstania Jobbiku na Węgrzech. Jego nacjonalistyczna ideologia i silna retoryka antyromska szybko uczyniły go główną siłą radykalną, pogłębiając napięcia społeczne i dyskryminację.
Radykalizm i retoryka antyromska
Pojawienie się Jobbiku jako partii politycznej w 2003 r. można postrzegać jako formę politycznej „żałoby” po porażce prawicy w 2002 r., lecz partia zyskała impet w 2006 r., gdy ujawnione przemówienie premiera Ferenca Gyurcsánya wywołało masowe demonstracje i zamieszki. Odpowiadając na postrzeganą bezsilność elit głównego nurtu i kryzys gospodarczy, założyciele budowali ideologię wokół suwerenności narodowej i antyglobalizmu, deklarując, że ich celem jest „dokończenie zmiany ustrojowej”.
Sukces ruchu opierał się także na świadomym czynieniu ze społeczności romskiej kozła ofiarnego. Szerząc pojęcie „przestępczości cygańskiej”, partia wzmacniała obecny w społeczeństwie przekaz łączący pochodzenie etniczne z określonymi przestępstwami. Retoryka ta szczególnie trafiała do osób zmagających się z trudnościami gospodarczymi, wzmacniając podziały społeczne i marginalizację.
„Problemy kraju – i Gyöngyös – wynikają z tego, że pewne grupy lub podmioty żyją kosztem uczciwej większości. Pierwsza z nich to polityka, następnie kapitał międzynarodowy, a po trzecie ta część mniejszości romskiej, która uważa, że dotyczą jej tylko prawa przyznające jej świadczenia, a żadne inne nie.”
Gábor Vona
założyciel i były lider partii Jobbik
Dalsza lektura / Źródła
A nemzeti radikalizmus – A jobboldali radikalizmus negyedik hulláma Magyarországon. In Zs. Boda & A. Körösényi (Eds.), Van irány? Trendek a magyar politikában (pp. 83–108)
Tóth, A., & Grajczjár, I. (2013). Budapest: Új Mandátum Könyvkiadó
Tudatos radikalizmus: A Jobbik útja a parlamentbe, 2003–2010. In: Bíró-Nagy, A. and Róna, D. (eds.) Nemzet és radikalizmus: Egy új pártcsalád felemelkedése Európában
Bíró-Nagy, A., & Róna, D. (2011). Budapest: L’Harmattan Kiadó, pp. 219–253