Atak neonazistów na przedwojenną synagogę w Polsce
W nocy z 30 kwietnia na 1 maja 2024 r. 16-letni neonazista próbował podpalić Synagogę Nożyków w Warszawie, używając koktajli Mołotowa. Budynek — zachowana i nadal czynna przedwojenna synagoga w Polsce — został trafiony płonącą butelką z łatwopalną substancją. Atak zarejestrowały kamery monitoringu, a jego sprawca został zatrzymany. Zamach został natychmiast potępiony przez polskie władze oraz przedstawicieli społeczności żydowskiej. Próba podpalenia przywołała skojarzenia z antysemicką przemocą okresu międzywojennego i II wojny światowej, stając się zarazem alarmującym sygnałem narastającej aktywności środowisk ekstremistycznych.
Echo mrocznej przeszłości Europy w obliczu nowej fali przemocy antysemickiej
Do zdarzenia doszło w kontekście nasilonego globalnego antysemityzmu po wybuchu wojny w Strefie Gazy w październiku 2023 r. Sprawca, pozostający pod wpływem ideologii neonazistowskiej, działał samodzielnie, rzucając w fasadę synagogi materiał zapalający . Chociaż pożar został szybko ugaszony i nikt nie odniósł obrażeń, atak spowodował widoczne zniszczenia oraz wywołał ogromny niepokój wśród warszawskiej społeczności żydowskiej.
Władze potraktowały ten czyn jako próbę przestępstwa z nienawiści i wszczęły pełne śledztwo. Prezydent Polski Andrzej Duda potępił atak jako „haniebny”, oświadczając w mediach społecznościowych: „W Polsce nie ma miejsca na antysemityzm! W Polsce nie ma miejsca na nienawiść!”. Źródła policyjne zwróciły również uwagę na możliwy wpływ czynników zewnętrznych, powołując się na ostrzeżenia, że rosyjskie sieci dezinformacyjne mogą wykorzystywać napięcia społeczne do destabilizacji społeczeństw europejskich.
Wydarzenie to podkreśliło zarówno trwałość nienawiści antysemickiej, jak i rosnące obawy dotyczące radykalizacji młodzieży poprzez internetowe sieci ekstremistyczne – kwestie, które głęboko rezonują z historią Polski dotyczącą przemocy wobec Żydów.